Ngày 30/9, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị lấy ý kiến dự thảo nghị định thay thế các nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, phiên bản thứ 14 sau 4 lần xin ý kiến thành viên Chính phủ. Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết dự thảo tập trung thiết kế lại hệ thống phân phối, nâng trách nhiệm của thương nhân đầu mối, cắt giảm tầng nấc trung gian và chuyển mạnh sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là cơ chế điều hành giá. Theo dự thảo, Nhà nước không còn công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay, thay vào đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối hoạt động độc lập được tự quyết định, công bố và kê khai giá bán. Công thức giá bán lẻ bao gồm giá mua, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và các khoản thuế. Giá mua và chi phí tạo nguồn được xác định theo thực tế kinh doanh, trong khi lợi nhuận do doanh nghiệp quyết định.
Chi phí kinh doanh định mức sẽ được áp dụng từ mức khởi điểm do Bộ Công Thương công bố, doanh nghiệp tự điều chỉnh hằng năm theo biến động của chỉ số giá tiêu dùng. Định kỳ 3 năm, Bộ Công Thương rà soát lại dựa trên báo cáo kiểm toán độc lập. Ông Linh nhấn mạnh: “Giá xăng dầu sẽ do thị trường và doanh nghiệp quyết định, mỗi cây xăng có thể một giá”.
Với địa bàn xa cảng hoặc kho, thương nhân đầu mối được quyết định giá bán cao hơn, nhưng mức chênh không vượt quá 2% so với giá công bố cùng thời điểm để bù đắp chi phí phát sinh hợp lý. Doanh nghiệp phải công bố giá trước thời điểm điều chỉnh, kê khai trong một ngày làm việc và kết nối dữ liệu giá với cơ quan quản lý. Cơ chế này có thể khiến giá tại một cửa hàng tăng vào buổi sáng nhưng giảm ngay trong ngày nếu doanh nghiệp thay đổi chính sách giá, buộc người tiêu dùng phải chủ động so sánh giữa các điểm bán.
Đại diện các doanh nghiệp lớn cũng đưa ra ý kiến tại hội nghị. Ông Hoàng Đình Tùng, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), đề nghị cho phép các công ty con, chi nhánh trong cùng hệ thống được mua bán, điều chuyển hàng hóa với nhau để cân đối nguồn giữa các khu vực. Ông Đỗ Hoàng Hà, Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), đề nghị bỏ điều kiện thương nhân đầu mối phải có ít nhất 40 thương nhân phân phối thuộc hệ thống và làm rõ thời điểm so sánh giá để tránh rủi ro vi phạm.