Chứng Khoán: Từ Chỉ Số Đến Doanh Nghiệp Tăng Trưởng

Thị trường chuyển trọng tâm từ chỉ số sang doanh nghiệp

Trong bối cảnh dòng tiền lớn suy giảm và chi phí vốn tăng cao, giới chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không nên kỳ vọng vào một nhịp tăng mạnh của toàn bộ VN-Index mà cần tập trung vào những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng và định giá hấp dẫn. Thị trường đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt, khi chỉ số đã mất vùng hỗ trợ của đường xu hướng tăng hình thành từ đáy tháng 7 và chuyển sang pha điều chỉnh.

Ông Phan Tấn Nhật, chuyên gia chiến lược thị trường tại Chứng khoán SHS, cho biết VN-Index đang tích lũy trong biên độ hẹp với vùng hỗ trợ gần nhất khoảng 1.700 điểm và kháng cự mạnh quanh 1.800 điểm. Dòng tiền lớn tiếp tục suy giảm, dòng tiền trung hạn ở trạng thái âm và ngắn hạn cũng suy yếu, phản ánh áp lực cắt lỗ ở một bộ phận nhà đầu tư ngắn hạn.

Định giá hấp dẫn nhưng cần chọn lọc

Mặt bằng định giá chung không quá cao khi tổng vốn hóa thị trường đạt khoảng 411 tỷ USD, tương đương 80% GDP 2025. VN30 có P/E khoảng 13 lần, P/B 2,37 lần, trong khi VN-Index có P/E 12,34 lần và P/B khoảng 2 lần. Nhóm Vingroup chiếm gần 25% vốn hóa, nếu loại trừ thì P/E thị trường chỉ còn khoảng 10,6 lần, cho thấy nhiều cổ phiếu vốn hóa nhỏ đang ở mức định giá hấp dẫn.

Ông Nhật nhấn mạnh: “Chúng ta chưa đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng tăng trưởng mạnh của toàn bộ chỉ số, mà nên tập trung tìm kiếm những cơ hội tăng trưởng có mức định giá hấp dẫn trong từng doanh nghiệp.” Do đó, nhà đầu tư cần quan tâm đến những công ty có P/E thấp hơn mức trung bình thị trường (khoảng 10,2 lần) nhưng vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng bền vững.

“Tiền đắt” thay đổi tiêu chuẩn tăng trưởng

Ông Lê Quang Hải, Trưởng phòng Tư vấn đầu tư tại Yuanta Việt Nam, nhấn mạnh rằng nhà đầu tư không mua GDP mà mua khả năng doanh nghiệp chuyển hóa tăng trưởng kinh tế thành lợi nhuận và dòng tiền. Với lãi suất cho vay VND bình quân ở mức 8,3-10,5%/năm và nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, việc sử dụng vốn hiệu quả trở thành yếu tố sống còn.

Chênh lệch giữa tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận thể hiện rõ ở nhiều ngành. Trong xây dựng, doanh nghiệp phải ứng vốn cho vật liệu và nhân công trong khi tiền về phụ thuộc vào nghiệm thu; ngân hàng phải kiểm soát nợ xấu khi cuối quý II/2026, nợ xấu của 27 ngân hàng niêm yết đạt khoảng 310.000 tỷ đồng, tăng 15,38% so với cùng kỳ. Bất động sản và xuất khẩu cũng đối mặt với bài toán dòng tiền và chi phí vốn.

Bài toán dòng tiền và chiến lược đầu tư

Khi vốn đắt, bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ trở nên quan trọng không kém báo cáo kết quả kinh doanh. Doanh nghiệp có dòng tiền kinh doanh dương, nợ thấp và khả năng thu hồi công nợ nhanh sẽ ít phụ thuộc vào biến động của thị trường vốn và lãi suất, từ đó chuyển hóa tốt hơn doanh thu thành lợi nhuận.

Trong giai đoạn thị trường điều chỉnh, cơ hội xuất hiện ở những cổ phiếu có định giá hấp dẫn đi kèm chất lượng tăng trưởng thực sự. Nhà đầu tư nên tập trung sàng lọc doanh nghiệp dựa trên hiệu quả sử dụng vốn, dòng tiền và khả năng kiểm soát chi phí thay vì chạy theo biến động ngắn hạn của chỉ số.