Huy động vốn qua trái phiếu doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết

Nội dung chính

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng chịu áp lực thanh khoản và nhu cầu vốn trung– dài hạn tăng lên, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là ngành bất động sản, đã quay sang huy động vốn thông qua kênh trái phiếu doanh nghiệp (TPDN).

Theo Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tháng 6-2026 tổng giá trị phát hành TPDN lên tới 124.400 tỷ đồng, mức cao nhất trong vòng một năm. Trong 3 tuần đầu tháng 7-2026, thị trường ghi nhận 10 đợt phát hành riêng lẻ, trong đó nhóm bất động sản chiếm gần 60%. Tính đến ngày 24-7, tổng giá trị phát hành TPDN đạt 281.205 tỷ đồng, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước.

• 124.400 tỷ đồng phát hành TPDN trong tháng 6/2026
• Gói phát hành riêng lẻ 3 tuần đầu tháng 7: bất động sản chiếm gần 60%
• Tổng lũy kế đến 24-7: 281.205 tỷ đồng

Động lực và chi phí vốn trên thị trường TPDN

Thông tin từ các công ty nghiên cứu cho thấy mặt bằng lãi suất TPDN bình quân 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 9,4%, cao hơn mức 7,3% của năm 2025. Mặt bằng lãi suất huy động ngân hàng tiếp tục ở mức cao, buộc các doanh nghiệp phải tăng lãi suất phát hành TPDN để huy động vốn.

Trong tháng 7, lãi suất TPDN của nhóm bất động sản lên tới 12,5% mỗi năm. Lãi suất phát hành trái phiếu của các ngân hàng thương mại cũng tăng lên trên 9,5%% mỗi năm. Theo ông Nguyễn Dương Phương, Trưởng phòng Trung tâm Phân tích Chứng khoán Shinhan Việt Nam (SSV), nhu cầu vay trung– dài hạn vượt quá khả năng đáp ứng của tín dụng 1-1, buộc các ngân hàng đẩy mạnh huy động qua trái phiếu để thiết lập mặt bằng lãi suất mới cho năm 2026.

Phân tích từ chuyên gia và bối cảnh chính sách

Để giảm phụ thuộc tín dụng vào ngân hàng, nhiều chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết của kênh vốn đa dạng. Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Dragon Capital, cho rằng sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng làm tăng chi phí vốn và lãi suất. Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết CAR của các ngân hàng thương mại ở mức khoảng 12%, thấp hơn mức phổ biến ở nhiều nước. Trong khi đó, nguồn vốn huy động chủ yếu ngắn hạn nhưng nhu cầu vay trung– dài hạn ngày càng tăng, tạo áp lực lên hệ thống ngân hàng. Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, cho rằng dư địa để mở rộng tín dụng có hạn và đẩy mạnh thị trường vốn, nhất là kênh TPDN, là yêu cầu cấp thiết.

Ở góc độ chính sách, giới ngân hàng cho biết Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết NHNN dự kiến bổ sung quy định cho phép ngân hàng thương mại cung cấp dịch vụ quản lý tài sản phục vụ phát hành TPDN vào dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thị trường vốn và chia sẻ gánh nặng cấp vốn trung– dài hạn cho hệ thống ngân hàng.

Khuyến nghị và thách thức từ phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý

TS Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh hiện TPDN vẫn bị chi phối bởi ngân hàng và lĩnh vực bất động sản, thiếu sự tham gia của các doanh nghiệp sản xuất. Theo ông, để thị trường TPDN phát triển bền vững, cần mở rộng sự tham gia của các ngành sản xuất như công nghiệp, nông nghiệp và tiêu dùng để tăng tính đa dạng và ổn định nguồn vốn.

Trong khi Việt Nam hướng tới đẩy mạnh thị trường vốn, các biện pháp cải cách cần đi kèm với cam kết thực thi và minh bạch thông tin, nhằm tăng niềm tin của nhà đầu tư và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn trung– dài hạn một cách hiệu quả.

Nhìn chung, khuôn khổ mới và sự tham gia đa dạng từ khu vực sản xuất sẽ là tiền đề để thị trường TPDN Việt Nam phát triển bền vững, giảm sự lệ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở trung và dài hạn.