Bước ngoặt định hình lại thị trường vốn

Định hình lại thị trường vốn Việt Nam: động lực từ tăng trưởng doanh nghiệp và nâng hạng

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam chịu tác động từ nhiều yếu tố nội tại và yếu tố toàn cầu, các chuyên gia cho rằng nền tảng tăng trưởng của doanh nghiệp, tiến trình cải cách thị trường và triển vọng nâng hạng sẽ tiếp tục là động lực chính cho sự phát triển bền vững trong trung và dài hạn. FTSE Russell được kỳ vọng sẽ kích hoạt dòng vốn nước ngoài và cải thiện thanh khoản thị trường.

Việc cải thiện minh bạch và thanh khoản được coi là chìa khóa để thu hút dòng vốn dài hạn và tăng tính hấp dẫn của thị trường. Động lực IPO quy mô lớn và sự tham gia của các định chế quốc tế được nhìn nhận như một yếu tố thay đổi cục diện thị trường. Ảnh minh hoạ thể hiện sự chuyển động của thị trường và niềm tin của nhà đầu tư trước các diễn biến mới.

Dòng tiền và thanh khoản là những yếu tố được giới đầu tư đặc biệt quan tâm khi thị trường biến động đan xen, và các chuyên gia nhận định đây sẽ chịu ảnh hưởng từ quá trình cải cách cũng như xu hướng vốn hóa thị trường toàn cầu.

Trong ngắn hạn, khối ngoại đã liên tục có xu hướng rút vốn từ thị trường Việt Nam. Dữ liệu cho thấy trong quý II, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 48.300 tỷ đồng, nối tiếp xu hướng rút vốn từ đầu năm 2023. Lũy kế 6 tháng đầu năm, giá trị bán ròng đạt khoảng 80.300 tỷ đồng, tương đương 66,4% mức kỷ lục của cả năm 2025 (gần 121.000 tỷ đồng). Sang tháng 7, áp lực này vẫn còn khi khối ngoại tiếp tục xả hàng với giá trị ở mức cao.

Các chuyên gia phân tích cho rằng, dòng vốn ngoại rút khỏi Việt Nam chủ yếu xuất phát từ động thái tái cấu trúc danh mục trên phạm vi toàn cầu, thay vì phản ánh sự suy yếu từ các yếu tố nội tại. Nhóm cổ phiếu ngân hàng, bất động sản và công nghệ là những lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ nét nhất trong giai đoạn vừa qua.

Ở chiều ngược lại, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo VinaCapital, lợi nhuận của các doanh nghiệp trên sàn HOSE trong quý I/2026 tăng khoảng 37% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều tổ chức dự báo quý II sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng từ 15 - 20%.

Ở góc độ dài hạn, nhiều tổ chức phân tích vẫn duy trì góc nhìn lạc quan đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo SSI, năm 2026 được xem là năm bản lề cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo khi hàng loạt chương trình cải cách đang được thúc đẩy mạnh mẽ, từ phát triển hạ tầng đến cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. FTSE Russell dự kiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026.

Trong bối cảnh này, SSI ước tính các quỹ đầu tư thụ động có thể giải ngân khoảng 1,4 tỷ USD trong giai đoạn 2026 - 2027 sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng. Theo quan điểm của giới phân tích, làn sóng IPO và nâng hạng sẽ mở rộng quy mô và chất lượng hàng hóa, đồng thời tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. LPBS cho rằng thị trường đang đứng trước cơ hội bước sang giai đoạn phát triển mới, với IPO quy mô lớn và nâng hạng là động lực chính.

Phiên IPO của Tổng công ty Sông Đà được nhìn nhận như một trong những tín hiệu tích cực cho thanh khoản và định giá của thị trường vốn Việt Nam, đồng thời phản ánh xu hướng mở rộng danh mục và thu hút dòng vốn nước ngoài.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Bộ Tài chính đã ban hành cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch và mở rộng cách tiếp cận thông qua các nhà môi giới toàn cầu, như một động thái cải cách mang tính nền tảng. Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh ngành chứng khoán sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, đẩy nhanh tiến trình nâng hạng và hiện đại hóa hạ tầng công nghệ. Các biện pháp này được xem là nhằm mở rộng cơ sở nhà đầu tư và tăng tính minh bạch trên thị trường.

Tóm lại, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, với sự kết hợp của tăng trưởng doanh nghiệp, cải cách thị trường và nâng hạng dự kiến sẽ tạo ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Những động lực này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường phục hồi và phát triển bền vững trong trung và dài hạn, bất chấp các biến động ngắn hạn từ môi trường toàn cầu.