3 yếu tố cốt lõi để "cá mập" ngoại dồn, giữ tiền trong chứng khoán Việt Nam

FTSE Russell nâng hạng Việt Nam và 3 yếu tố cốt lõi để thu hút dòng vốn dài hạn

Việt Nam sẽ chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9 năm nay, đánh dấu cột mốc quan trọng sau nhiều năm cải cách thị trường vốn nhằm nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

FTSE Russell cho biết việc nâng hạng phản ánh những cải thiện về cơ chế giao dịch, mô hình môi giới toàn cầu, quy trình thanh toán và mức độ mở cửa của thị trường. Quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số FTSE sẽ được triển khai theo nhiều giai đoạn từ cuối năm 2026 đến năm 2027.

Theo Reuters, nhiều tổ chức quốc tế dự báo sự kiện có thể mở ra hàng tỷ USD dòng vốn mới từ các quỹ đầu tư thụ động và chủ động. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều thị trường mới nổi cho thấy nâng hạng chủ yếu giúp thị trường được chú ý nhiều hơn, chứ chưa đồng nghĩa với việc nhà đầu tư sẽ sẵn sàng gắn bó trong dài hạn.

Trong bối cảnh các quỹ đầu tư toàn cầu ngày càng coi trọng quản trị doanh nghiệp, tính minh bạch và chất lượng dữ liệu ESG, họ không chỉ nhìn vào việc doanh nghiệp có công bố báo cáo phát triển bền vững hay không, mà còn đánh giá tính độc lập của hội đồng quản trị, mức độ minh bạch về cơ cấu sở hữu và độ tin cậy của dữ liệu ESG.

Câu hỏi từ thị trường xoay quanh 3 yếu tố cốt lõi sẽ quyết định mức độ chuyển đổi sự quan tâm thành dòng vốn dài hạn. Ông Jason Martin Lusk, Nhà sáng lập kiêm Đối tác điều hành của Clickable Impact, nhấn mạnh hai khía cạnh: sự chú ý và niềm tin thực sự từ các nhà đầu tư quốc tế. Ông cho biết nâng hạng sẽ tăng cường sự chú ý của các quỹ, đặc biệt các quỹ thụ động theo chỉ số FTSE Russell.

Tuy nhiên, theo ông, việc chỉ công bố ESG không đủ để tạo dựng niềm tin. Các quỹ sẽ xem xét kỹ lưỡng rủi ro và mức chiết khấu trong định giá dựa trên chất lượng quản trị, tính công khai và sự độc lập của hội đồng quản trị.

Để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn dài hạn và cải thiện định giá doanh nghiệp, 3 yếu tố dưới đây được xem là then chốt:

• Thứ nhất: Tính độc lập thực chất của hội đồng quản trị và vai trò của Ủy ban Kiểm toán trong giám sát, phản biện và cân bằng quyết định.
• Thứ hai: Minh bạch về cơ cấu sở hữu và xác định chủ sở hữu hưởng lợi cùng các rủi ro giao dịch với bên liên quan.
• Thứ ba: Chất lượng dữ liệu và công bố thông tin với chuẩn mực quốc tế, kiểm chứng độc lập và so sánh được.

Theo ông Lusk, Việt Nam cần cho phép hội đồng quản trị trao quyền thực sự cho Ủy ban Kiểm toán, nâng cao năng lực của các thành viên độc lập và chuẩn hóa công bố thông tin theo chuẩn quốc tế. Ông cũng nhắc tới vai trò của các tổ chức như VIOD và VNIDA trong nâng cao chuẩn mực quản trị, nhằm hỗ trợ Việt Nam chuyển từ sự chú ý sang dòng vốn dài hạn.

Quá trình nâng hạng sẽ là động lực để cải thiện hệ thống quản trị và công bố thông tin, nhưng cần thời gian và đầu tư từ doanh nghiệp. Việc nâng hạng còn phụ thuộc vào tiến trình chuẩn hóa công bố dữ liệu ESG và tính minh bạch trong sở hữu, nhằm đáp ứng kỳ vọng của dòng vốn quốc tế.