Việt Nam đang ở ngã tư quyết định trong lộ trình tăng hạng lên nhóm thị trường mới nổi, với mục tiêu được xác nhận vào tháng 9/2026. Dấu mốc này được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng dòng vốn tổ chức nước ngoài, cùng với nguồn vốn từ khu vực và thị trường vốn trong nước. Với tương lai tăng trưởng nhanh, Việt Nam được dự báo sẽ thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư quốc tế khi đạt cấp độ mới về thanh khoản và định giá.
Theo các chuyên gia, nhu cầu đầu tư của Việt Nam dự kiến sẽ tăng từ 160 tỷ USD mỗi năm hiện nay lên 270 tỷ USD vào năm 2030 và tiến tới gần 500 tỷ USD vào năm 2045, tương đương 30-35% GDP. Nguồn vốn này được nhắm tới các lĩnh vực trọng yếu như hạ tầng, giao thông, chuyển đổi xanh, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và mở rộng sản xuất.
Định hướng cải cách nhằm mở rộng kênh dẫn vốn cho nền kinh tế đã được triển khai với nhiều điểm nhấn quan trọng. Theo báo cáo Đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026, dư địa tăng trưởng tín dụng dần thu hẹp, mở ra vai trò lớn hơn cho thị trường vốn trong việc huy động vốn cho nền kinh tế. Hiện nay, thị trường vốn đáp ứng khoảng 14-17% tổng nhu cầu đầu tư, để lại một khoảng trống lớn cho các cải cách tiếp tục được đẩy nhanh.
Những bước cải cách nổi bật bao gồm bỏ ký quỹ trước giao dịch nhằm tăng khả năng tiếp cận thị trường và rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết từ khoảng 90 ngày xuống còn 30 ngày, qua đó tăng thanh khoản và sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán.
Trong kỳ vọng nâng hạng, nếu Việt Nam được xác nhận lên nhóm thị trường mới nổi trong tháng 9/2026, dòng vốn ngoại được cho là có thể bổ sung khoảng 5-8 tỷ USD. Song song, khuôn khổ pháp lý đang từng bước chuẩn hóa trình tự thông qua Luật Chứng khoán 2024, cùng với tăng cường giám sát và kế hoạch xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam nhằm mở thêm cửa đón dòng vốn tổ chức toàn cầu.
Các cải cách đã mang lại kết quả tích cực khi VN-Index tăng 41% trong năm 2025, dù mặt bằng định giá vẫn được đánh giá hấp dẫn. Khả năng chống chịu của thị trường được thể hiện ở việc khoảng 5 tỷ USD giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trong giai đoạn 2024-2025 đã được dòng tiền trong nước hấp thụ hoàn toàn. Dòng vốn FDI vẫn duy trì tích cực, bổ sung nền tảng cho tăng trưởng.
Triển vọng trung và dài hạn còn được củng cố nhờ kế hoạch tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, làn sóng IPO quy mô lớn sau năm 2027, và cơ chế thử nghiệm tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Các doanh nghiệp có quy mô IPO lớn có cơ hội được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế thông qua các kỳ rà soát vốn hóa định kỳ, từ đó nâng sức hút với nhà đầu tư toàn cầu.
Chìa khóa để tận dụng cơ hội, theo giới chuyên gia, là hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý. Trọng tâm là sửa đổi Luật Chứng khoán và bổ sung các quy định đáp ứng chuẩn của thị trường mới nổi, nhằm hỗ trợ sự tham gia của các quỹ đầu tư phát triển và các loại hình tài sản mới hình thành trên thị trường.
Những cải cách được triển khai đồng bộ dự kiến không chỉ mang lại dòng vốn ngắn hạn mà còn tạo nền tảng thu hút dòng tiền dài hạn. Điều này được cho là động lực quan trọng để thị trường vốn trở thành trụ đỡ tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới của Việt Nam.