SAF - Cơ hội cho ngành công nghiệp xanh mới

SAF và tiềm năng cho ngành công nghiệp xanh tại Việt Nam

Việt Nam đang xem xét mạnh mẽ việc phát triển SAF (nhiên liệu hàng không bền vững) như một động lực mới cho ngành công nghiệp xanh. Nghiên cứu của các tổ chức hàng đầu như Airbus, IRENA và AMIC cho thấy Việt Nam có tiềm năng sản xuất khoảng 4 triệu tấn SAF mỗi năm, mở đường cho một lĩnh vực công nghiệp xanh phát triển nhanh chóng.

SAF có thể được sử dụng trực tiếp trên cơ sở hạ tầng hiện có và tương thích với đặc tính kỹ thuật của các máy bay hiện tại, giúp giảm tới khoảng 80% phát thải carbon so với nhiên liệu hàng không thông thường. Trong bối cảnh toàn cầu đẩy mạnh chiến lược xanh, ICAO đã đề ra lộ trình giảm phát thải tới mức 0 vào năm 2050 và triển khai chương trình bù trừ và giảm phát thải cho các chuyến bay quốc tế (CORSIA).

Đối với Việt Nam, mục tiêu tham gia cơ chế CORSIA từ năm 2026 và cam kết đạt phát thải ròng bằng không đặt SAF ở vị trí then chốt. Các chuyên gia nhấn mạnh SAF là một trong những giải pháp quan trọng ngắn và trung hạn, không yêu cầu thay đổi hạ tầng hoặc đội tàu bay hiện có, mà vẫn mang lại tác động tích cực đến an ninh năng lượng và cạnh tranh kinh tế. Tuy nhiên, để SAF thực sự phát triển sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư quốc tế trong khuôn khổ các chính sách hỗ trợ và truyền đạt rủi ro đầu tư.

Các diễn giả tại diễn đàn cho biết, Việt Nam có nhiều lợi thế như nguồn nguyên liệu từ phụ phẩm nông nghiệp và chất thải sinh khối, cùng với nền tảng lọc hóa dầu và mạng lưới cảng biển thuận lợi cho sản xuất và xuất khẩu SAF. Theo APSAC và các đối tác khu vực, Việt Nam có thể kết nối với ICAO và các đối tác khu vực để xây dựng lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế. Tuy vậy, SAF vẫn đối mặt với thách thức về chi phí và nguồn cung, khi giá thành đang cao hơn 2–5 lần so với Jet A-1 và nguồn cung còn hạn chế. Các khuyến nghị chính bao gồm tạo sự chắc chắn về nhu cầu dài hạn, thiết lập cơ chế hỗ trợ giá và ưu đãi đầu tư, cùng với đẩy mạnh hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ.

Ở góc độ tổng quan, SAF được xem là cơ hội thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển công nghiệp xanh tại Việt Nam. Trong ngắn hạn, việc xác định lộ trình khai thác nguồn nguyên liệu xanh và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững là yêu cầu then chốt. Việc huy động vốn, khắc phục rào cản thể chế và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng để SAF có thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và mục tiêu giảm phát thải dài hạn.

• Thúc đẩy đổi mới công nghệ và chuỗi cung ứng nhiên liệu xanh
• Tăng cường hợp tác quốc tế và kết nối với ICAO/CORSIA
• Giải quyết rào cản kinh tế và cho phép đầu tư vốn dài hạn cho hạ tầng sản xuất
• Đảm bảo truy xuất nguồn gốc và chứng nhận quốc tế cho SAF

Những yếu tố trên cho thấy Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển SAF như một ngành công nghiệp xanh, đồng thời đóng góp vào chiến lược giảm phát thải và tăng trưởng kinh tế bền vững cho nền kinh tế quốc gia.