Giải bài toán cung - cầu cổ phiếu
NeoAI tóm tắt
Bài báo phân tích tình trạng mất cân đối cung - cầu cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam khi nguồn cung tăng mạnh do các đợt tăng vốn lớn của ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản (VPBank, MB, Novaland, Phát Đạt), trong khi cầu yếu do lãi suất cao. Điều này tạo áp lực tiêu cực lên giá cổ phiếu của các công ty này do nguy cơ pha loãng và dư cung, đồng thời ảnh hưởng đến thanh khoản và định giá chung của thị trường.
Cổ phiếu ảnh hưởng:
VPB
Tiêu cực
"Ngân hàng VPBank tăng vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng, phát hành thêm cổ phiếu với quy mô lớn, dẫn đến pha loãng cổ phiếu hiện hữu và tăng nguồn cung, gây áp lực giảm giá."
MBB
Tiêu cực
"MB cũng cán mốc vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng, kế hoạch tăng vốn lớn gấp 7 lần năm 2025, làm tăng rủi ro pha loãng và áp lực lên giá cổ phiếu."
NVL
Tiêu cực
"Novaland chào bán hàng trăm triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tăng đáng kể nguồn cung, trong khi thanh khoản thị trường yếu, gây áp lực tiêu cực lên giá."
PDR
Tiêu cực
"Phát Đạt cũng phát hành số lượng lớn cổ phiếu giá thấp, tạo dư cung và gia tăng áp lực giảm giá cổ phiếu."
Áp lực nguồn cung cổ phiếu gia tăng mạnh
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng mức huy động vốn qua chào bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán đạt 130.680 tỷ đồng, tăng 62,28% so cùng kỳ năm trước. Dự báo từ FiinGroup cho thấy cả năm 2026 sẽ có khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu được phát hành, mức cao nhất kể từ năm 2019, gây sức ép đáng kể lên thị trường.
Riêng ngân hàng ghi nhận chu kỳ tăng vốn quy mô lớn nhất từ trước đến nay với kế hoạch huy động 128.000 tỷ đồng, gấp 7 lần năm 2025. VPBank và MB đã chính thức cán mốc vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng, trong khi nhóm chứng khoán dự kiến huy động 48.200 tỷ đồng và bất động sản “bơm” thêm 37.200 tỷ đồng.
Các doanh nghiệp bất động sản lớn như Novaland, Phát Đạt đồng loạt chào bán hàng trăm triệu cổ phiếu giá 10.000 đồng/cổ phiếu, khiến nguồn cung thêm phần áp đảo so với dòng tiền đầu tư hiện có.
Sự sôi động trở lại của làn sóng IPO
Hoạt động IPO 9 tháng đầu năm ghi nhận sự khởi sắc với hàng loạt tên tuổi như Điện Máy Xanh, Bảo Tín Mạnh Hải, DatvietVAC, Highlands. Theo FiinGroup, tổng giá trị phát hành vốn và IPO 5 tháng đầu năm đạt 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025, phản ánh nhu cầu huy động vốn ngày càng lớn.
Bà Trần Khánh Hiền – Giám đốc Khối Phân tích Chứng khoán MBS cho rằng nguồn cung cổ phiếu quá lớn trong khi cầu nhỏ giọt khiến thanh khoản teo tóp, tăng rủi ro pha loãng và áp lực lên định giá chung của thị trường.
Giải pháp cân bằng cung – cầu
Để giải quyết bài toán này, doanh nghiệp cần tính toán tỷ lệ phát hành dựa trên thị giá, thanh khoản và năng lực tài chính của cổ đông. Điều quan trọng nhất là vốn huy động phải chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận, tránh suy giảm EPS và ROE.
Ông Nguyễn Quang Thuân – Chủ tịch FiinGroup nhấn mạnh doanh nghiệp phải tái cấu trúc sản phẩm phù hợp với khẩu vị rủi ro của từng nhóm nhà đầu tư. Bên cạnh đó, việc phát triển các quỹ hưu trí, quỹ trái phiếu và sản phẩm tài chính dài hạn sẽ tạo lớp cầu ổn định, giúp thị trường hấp thụ tốt hơn nguồn cung cổ phiếu trong dài hạn.