Triển vọng xuất khẩu 6 tháng cuối năm vẫn tốt, rủi ro từ cuộc điều tra của Mỹ

Triển vọng xuất khẩu 6 tháng cuối năm và rủi ro từ Mục 301

Thị trường xuất khẩu Việt Nam được đánh giá vẫn duy trì tín hiệu tích cực cho nửa cuối năm 2026 theo báo cáo cập nhật từ VnDirect. Tuy vậy, triển vọng ngành vẫn đối mặt với rủi ro chính sách từ các cuộc điều tra theo Mục 301 của Mỹ và các biện pháp liên quan đến dư thừa công suất cũng như lao động cưỡng bức.

Trong bối cảnh mới, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về việc các mức thuế áp đặt theo Đạo luật IEEPA không hợp pháp, Chính quyền Mỹ đã thay thế bằng mức thuế tạm thời 10% có hiệu lực trong 150 ngày đến 24/7, nhằm làm dịu mặt bằng thuế cho các đối tác thương mại. Mức thuế tạm thời này giúp làm giảm mức thuế hiệu dụng đối với nhiều đối tác, trong khi với Trung Quốc vẫn ở mức cao khoảng 23,1%. Việt Nam được cho là có lợi thế thuế quan khi mức thuế hiệu dụng đối với nước này ước khoảng 6,7%, giúp nước ta duy trì khả năng cạnh tranh.

Khung thuế 150 ngày đã thúc đẩy các doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng để phòng ngừa rủi ro từ các thay đổi chính sách tiềm ẩn trong tương lai. Theo đó, xuất khẩu của Việt Nam đã tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2026. Cụ thể, tháng 5/2026 đạt 46,93 tỷ USD và tổng 5 tháng đầu năm đạt 215,66 tỷ USD, lần lượt tăng 2,1% và 19,5% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường nhập khẩu, Mỹ là thị trường lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026; thặng dư vào Mỹ lên tới 60,4 tỷ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Các nhóm ngành hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng này bao gồm máy móc thiết bị và thiết bị điện - điện tử, nhờ nhu cầu tích trữ hàng hóa gia tăng từ phía các nhà nhập khẩu Mỹ.

Về triển vọng 6 tháng cuối năm, VnDirect kỳ vọng hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì khả quan, tuy nhiên kết quả cuối cùng của các cuộc điều tra Mục 301 vẫn là rủi ro chính sách quan trọng đối với triển vọng ngành. Sau khi các mức thuế theo IEEPA bị hủy bỏ, Mỹ đã khởi động hai cuộc điều tra Mục 301 liên quan đến dư thừa công suất và lao động cưỡng bức, ảnh hưởng đến nhiều ngành và đối tác thương mại, bao gồm Việt Nam. Dù các biện pháp đối với lao động cưỡng bức đã được công bố, yếu tố dư thừa công suất vẫn đang được xem xét, khiến rủi ro chính sách ở mức cao và có thể dẫn tới thêm biện pháp trong thời gian tới.

PMI của Việt Nam đã phục hồi lên 52,8 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục tăng trưởng. Mặc dù chi phí logistics gia tăng và các yếu tố địa chính trị tạo ra gián đoạn ngắn hạn, đơn hàng xuất khẩu vẫn duy trì khả quan nhờ sự tích trữ hàng tồn kho và xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu trước các thay đổi về chính sách thương mại. Điều này cho thấy đà tăng trưởng xuất khẩu có thể ổn định trong ngắn hạn, khi thị trường chờ đợi kết quả cuối cùng của các cuộc điều tra Mục 301 và diễn biến hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị.

Đối với ngành dệt may, xuất khẩu tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và di chuyển đơn hàng ra khỏi Trung Quốc. Tuy nhiên, biên lợi nhuận có thể chịu áp lực do giá bán ở mức thấp trong khi chi phí đầu vào vẫn ở mức cao. Với thủy sản, nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu thắt chặt khiến người tiêu dùng tìm kiếm cá thay thế, từ đó đẩy nhu cầu đối với cá tra tăng lên; cá rô phi cũng được hưởng lợi nhờ mức thuế cạnh tranh hơn so với Trung Quốc.

• Xuất khẩu được kỳ vọng duy trì khả quan trong 6 tháng cuối năm.
• Rủi ro từ các cuộc điều tra Mục 301 của Mỹ có thể ảnh hưởng đến triển vọng ngành và biên lợi thuế.
• Mức thuế tạm thời 10% trong 150 ngày tạo diễn biến đáng chú ý và tác động đến mức thuế hiệu dụng của Việt Nam khoảng 6,7%.
• PMI Việt Nam ở mức 52,8 cho thấy đà tăng trưởng sản xuất tiếp diễn ở thời điểm hiện tại.
• Ngành dệt may và thủy sản được hưởng lợi từ chu kỳ đa dạng hóa chuỗi cung ứng, song cần thận trọng với chi phí đầu vào và biên lợi nhân sự.