Trung Quốc siết quản lý dòng tiền và bảo hiểm xuyên biên giới, các nhà đầu tư đổ xô sang Hong Kong

Kiểm soát dòng tiền xuyên biên giới và nhu cầu đầu tư sang Hong Kong

Ngày 22/5, CSRC công bố cuộc thanh tra đối với các nền tảng môi giới trực tuyến như Tiger Brokers, Futu Securities International và Longbridge Securities. Các công ty này bị tịch thu toàn bộ khoản thu nhập bất hợp pháp và đối mặt với mức phạt nghiêm khắc do hoạt động kinh doanh chứng khoán xuyên biên giới trái phép, liên quan đến số tiền ước tính lên tới 250 tỷ HKD.

Đồng thời, SFC (Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng tương lai Hong Kong) cũng phát hiện nhiều thiếu sót trong quy trình mở tài khoản của các công ty môi giới. Đối với nhà đầu tư Trung Quốc đại lục, các nền tảng này từng phổ biến vì cho phép tiếp cận thị trường nước ngoài dễ dàng hơn so với kênh truyền thống.

Dưới áp lực từ cuộc thanh tra, Longbridge đã tạm ngừng mở tài khoản mới; Futu cho biết người mang CCCD Trung Quốc sẽ không thể mở tài khoản mới và phải có thẻ căn cước Hong Kong hoặc giấy tờ cư trú hợp pháp ở nước ngoài. Các quy định mới được triển khai nhằm siết chặt quyền tiếp cận thị trường nước ngoài của nhà đầu tư đại lục.

Sau khi CSRC phối hợp với nhiều cơ quan liên quan, chiến dịch xử lý hoạt động chứng khoán xuyên biên giới trái phép được đẩy mạnh và SFC ban hành thông tư giám sát mới. Theo đó, các ngân hàng quốc doanh hàng đầu của Trung Quốc tại Hong Kong và các công ty chứng khoán có giấy phép tại đặc khu đồng loạt nâng cao điều kiện mở tài khoản cho nhà đầu tư từ đại lục.

Việc này đã dẫn tới hiện tượng người dân đại lục ùn ùn tới Hong Kong để mở tài khoản. Khảo sát tại ga Tây Cửu Long và khu Tiêm Sa Chủy cho thấy nhiều cửa hàng môi giới vừa và nhỏ chật kín người đến mở tài khoản. Các chi nhánh của HSBC cũng đông đúc, tuy nhiên khách hàng phải ký cam kết nguồn gốc dòng tiền.

Tại Hong Kong, thói quen mở tài khoản đầu tư đang thay đổi khi các cơ quan quản lý đòi hỏi kiểm tra chặt nguồn vốn. Việc mở tài khoản phải đi kèm với cam kết về nguồn tiền và thời hạn chuyển tiền. Đáng chú ý, một số công ty môi giới nhỏ còn quảng cáo rằng CCCD Trung Quốc là đủ để đăng ký trực tuyến và được phê duyệt nhanh.

Ngay từ ngày 1/6, HKMA đã phát đi thông tư yêu cầu rà soát hồ sơ mở tài khoản từ tháng 1/2023 đến nay và kiểm tra các trường hợp giấy tờ nghi ngờ hoặc giả mạo. Các tổ chức tài chính được yêu cầu thu thập cam kết bằng văn bản rằng tiền đầu tư có nguồn gốc hợp pháp và chưa từng bị đóng hoặc hủy tài khoản vì lý do giấy tờ giả.

Tại HSBC Hong Kong, nhà đầu tư đại lục phải ký vào một tuyên bố mở tài khoản đầu tư (áp dụng cho cư dân đại lục). Điều khoản quan trọng cho phép ngân hàng đóng tài khoản nếu nguồn tiền bị phát hiện vi phạm quy định kiểm soát vốn hoặc nguồn gốc bất hợp pháp, đồng thời nhấn mạnh rằng tính hợp pháp của dòng tiền cần được chứng minh xuyên suốt quá trình sử dụng.

Bên cạnh chứng khoán, hoạt động mua bảo hiểm nhân thọ xuyên biên giới tại Hong Kong cũng được giám sát chặt chẽ hơn. Cục Quản lý Bảo hiểm cho biết kể từ năm 2016, đã áp dụng các quy định đặc thù đối với khách hàng đại lục, đòi hỏi toàn bộ quá trình tư vấn và ký hợp đồng phải diễn ra tại Hong Kong, cùng với lưu hồ sơ và chứng minh sự có mặt hợp pháp của khách hàng tại địa phương.

Ý nghĩa của đợt siết chặt này là cả Trung Quốc và Hong Kong đều nhằm ngăn chặn dòng vốn bị dịch chuyển ra nước ngoài thông qua tài khoản chứng khoán ở Hong Kong và việc bán bảo hiểm cho cư dân đại lục nhằm né tránh quy định. Mặc dù các ràng buộc ngày càng nghiêm ngặt, nhu cầu đầu tư của người đại lục vào tài sản ở Hong Kong vẫn rất lớn, tạo nên làn sóng đổ bộ chưa từng thấy vào các ngân hàng và công ty chứng khoán tại đặc khu trong những tuần gần đây.