Theo dự thảo nghị quyết trình HĐND, Hà Nội sẽ phát hành nhiều loại trái phiếu đặc thù nhằm huy động vốn cho đường sắt đô thị, giao thông chiến lược và các dự án hạ tầng lớn.
Theo tờ trình, cơ chế này là một phần của Luật Thủ đô 2026, cho phép HĐND thành phố quyết định phát hành các loại trái phiếu phục vụ các chương trình, dự án thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương.
Hà Nội cho biết nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2035 là rất lớn, đặc biệt đối với hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu qua sông Hồng, dự án xử lý môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh. Việc chỉ dựa vào nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước khó đáp ứng tiến độ và quy mô đầu tư.
Theo dự thảo, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình và trái phiếu đô thị sẽ cho phép gắn nguồn vốn huy động với từng dự án hoặc nhóm dự án cụ thể, từ đó nâng cao tính minh bạch và mở rộng khả năng tiếp cận các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Sở Tài chính Hà Nội cho rằng việc phát hành trái phiếu không phải giải pháp mới. Trong giai đoạn 2013-2015, thành phố từng phát hành tổng cộng 11.400 tỷ đồng trái phiếu xây dựng Thủ đô để bổ sung nguồn vốn cho các dự án hạ tầng. Phương án này được cho là đã bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho ngân sách, đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông, giáo dục, y tế, cấp thoát nước và hạ tầng kỹ thuật.
Theo dự thảo, hình thức vay sẽ bao gồm vay từ ngân sách Nhà nước và vay từ các tổ chức tín dụng. Các khoản vay từ ngân sách Nhà nước được áp dụng lãi suất 0%/năm và có thời hạn tối thiểu từ 3 năm; tổng mức vay hàng năm do Quốc hội và HĐND thành phố phê duyệt, hồ sơ được gửi cho Bộ Tài chính xem xét.
Đối với vay từ tổ chức tín dụng, tổng mức vay hàng năm do HĐND quyết định căn cứ dự toán ngân sách địa phương; Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND thành phố phương án vay từ các tổ chức tài chính và tín dụng trong nước. Các điều kiện hoàn trả và lãi suất phải phù hợp với quy định và thị trường tại thời điểm vay.
Theo dự thảo, việc vay từ ngân quỹ Nhà nước được Quốc hội và HĐND phê duyệt trong tổng mức vay hàng năm. Hồ sơ vay vốn sẽ được gửi Bộ Tài chính xem xét trên cơ sở khả năng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi. Các khoản vay từ ngân quỹ Nhà nước được áp dụng lãi suất 0%/năm, song phải hoàn trả đúng thời hạn và không được gia hạn.
Đồng thời, Hà Nội nhấn mạnh cơ chế vay từ các nguồn vốn khác nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong cân đối nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ các dự án cấp bách dự định triển khai trong giai đoạn 2026-2035.