Vóc dáng TPHCM tương lai

Định hình đô thị quốc tế cho TP.HCM

TPHCM đang hướng tới hình thành một đô thị quốc tế với một hệ sinh thái bao gồm tài chính, công nghệ, sản xuất và logistics. Mô hình “1 trung tâm - 3 cực” được xem như khung khởi động cho chuỗi giá trị toàn cầu của thành phố và nhấn mạnh việc thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Phân vai để tạo sức bật mới

Điểm lõi của mô hình là phân vai phát triển: trung tâm ở khu vực tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo; khu vực Bình Dương trước đây là cực sản xuất công nghiệp, công nghệ cao; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây là cửa ngõ logistics, kinh tế biển và xuất khẩu. Việc liên kết liền mạch các mắt xích vốn, nghiên cứu, sản xuất và xuất khẩu được cho là sẽ rút ngắn thời gian triển khai và giảm chi phí logistics. Đây được xem là nền tảng để TP.HCM lớn về quy mô và sâu về tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở trục lõi trung tâm, TP.HCM đang hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC - HCMC). Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC - HCMC, trung tâm đã thu hút 19,1 tỷ USD vốn cam kết từ các nhà đầu tư và định chế tài chính. Song song với tài chính, cực công nghiệp, công nghệ cao đang tạo lực kéo thực chất cho thành phố. Quý 1-2026, TP.HCM dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với 2,9 tỷ USD, cao nhất trong 5 năm qua.

Theo Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, dấu ấn mới nhất là việc TP.HCM trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao chiến lược, tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD, gồm Evolution DC, Starmason, Trung tâm Công nghệ cao Tâm Anh và dự án mở rộng giai đoạn 2 của Techtronic Industries Việt Nam Manufacturing. Những dự án này cho thấy thành phố đang chuyển từ thu hút đầu tư theo số lượng sang chọn lọc dòng vốn có hàm lượng công nghệ cao, lan tỏa và tham gia chuỗi giá trị cao.

Đông thành phố và sự chuyển dịch sang logistics, chế biến sâu

Khu vực phía Đông nổi lên như cực logistics và kinh tế biển, với sự đột phá của Gemalink được kỳ vọng nâng khả năng trung chuyển. Dự án giai đoạn 2 của cảng được khởi công ngày 17-4, tổng vốn 13.791 tỷ đồng, diện tích 54,45 ha, dự kiến vận hành từ quý 4-2027. Khi hoàn tất, công suất cảng sẽ đạt 3 triệu TEU/năm và có thể tiếp nhận tàu container trọng tải lên 250.000 DWT.

Theo Đỗ Công Khanh, Phó Tổng Giám đốc Gemadept, giai đoạn 2 sẽ giúp Gemalink hướng tới vị thế trung tâm trung chuyển hàng đầu và duy trì vai trò cảng nước sâu lớn của cả nước. Cùng khu vực này đang chuyển sang chế biến sâu, hóa dầu, điện khí và dịch vụ kỹ thuật ngoài khơi, nhằm nâng giá trị chuỗi cung ứng xuất khẩu.

Trong bối cảnh này, UBND TP.HCM nhấn mạnh rằng TP.HCM có thể trở thành trung tâm kinh tế khu vực, không chỉ là Trung tâm Tài chính mà còn là động lực cho đổi mới sáng tạo và liên kết vốn ở Đông Nam Á. Những thông điệp này được xem là thước đo cho vóc dáng tương lai của thành phố, với mục tiêu chuyển từ tăng trưởng ngắn hạn sang tăng trưởng có chất lượng và bền vững.

Đó là một lộ trình chuyển đổi từ quy hoạch hình sang lực, nơi tài chính dẫn vốn, công nghệ tạo giá trị, công nghiệp tạo sản phẩm và logistics mở cửa ra thế giới. Khi doanh nghiệp vận hành trong một hệ sinh thái tích hợp, TP.HCM được kỳ vọng tiến từ quy mô rộng sang năng lực cạnh tranh toàn cầu.