Chứng khoán gặp áp lực điều chỉnh khi margin cao kỷ lục

Phân tích thị trường chứng khoán và áp lực margin

Thị trường chứng khoán tháng 4 ghi nhận những động lực lớn nhưng kết quả không tích cực như kỳ vọng, ngoại trừ sự tăng giá của nhóm Vingroup.

Câu chuyện về nâng hạng vẫn không hãm được đà bán ròng của khối ngoại, lãi suất hạ nhiệt và mùa kết quả kinh doanh quý I/2026 đã đi qua. Theo đánh giá của giới chuyên gia, khi những động lực lớn nhất đã phản ánh mà thị trường vẫn không mấy tích cực, khả năng diễn biến tiêu cực trong thời gian tới là rất cao.

Đáng chú ý, dư nợ margin toàn thị trường đã đạt đỉnh kỷ lục, trong khi thanh khoản có dấu hiệu hạ nhiệt. Một thị trường có độ rộng kém, chỉ số neo cao nhưng thanh khoản giảm và margin cao là bối cảnh đòi hỏi sự cẩn trọng tối đa.

Nhận định từ các chuyên gia và chiến lược đầu tư

Chuyên gia tài chính TS Nguyễn Duy Phương, Giám đốc khối đầu tư DG Capital, cho rằng rủi ro nằm ở hiện tượng “xanh vỏ đỏ lòng”. Nhiều phiên chỉ số tăng điểm nhưng có đến hàng trăm mã giảm giá, cho thấy VN-Index đang phản ánh kém sức khỏe thực tế của thị trường.

“Khi chỉ số phụ thuộc quá lớn vào một nhóm cổ phiếu, chỉ cần nhóm này chững lại hoặc bị chốt lời, VN-Index sẽ hụt chân rất nhanh. Bên cạnh đó, việc tài khoản của đa số nhà đầu tư nhỏ lẻ thua lỗ dù chỉ số tăng sẽ gây ra tâm lý chán nản, thất vọng và mất niềm tin vào thị trường,” ông Phương nêu quan điểm. Hiện tại, các chuyên gia cho rằng chưa ghi nhận nhóm cổ phiếu nào đủ sức dẫn dắt diện rộng để dòng tiền có thể tự tin nhập cuộc.

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu MB Securities cho rằng trong bối cảnh hiện tại nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược phòng thủ. Giảm tỉ lệ ở những cổ phiếu đã tăng nóng, hạn chế sử dụng margin và giữ tỉ lệ tiền mặt ở mức cao hơn bình thường là phù hợp. Với những nhà đầu tư đã có lợi nhuận tốt, nên ưu tiên bảo vệ thành quả; cổ phiếu yếu hơn thị trường cần xem xét cơ cấu lại danh mục để giảm thiểu rủi ro khi thị trường điều chỉnh.

Khuyến nghị cho nhà đầu tư trong ngắn hạn

Trong ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng nên ưu tiên các nhóm ngành có tính chất phòng thủ hoặc có câu chuyện riêng nổi bật. Nhóm điện, nước, tiện ích và một số cổ phiếu có dòng tiền ổn định có thể được quan tâm khi thị trường biến động. Nhóm dầu khí có thể nổi bật nếu giá dầu tiếp tục neo cao, nhưng cần kiểm soát rủi ro do biến động giá hàng hóa có thể khó lường. Nhóm ngân hàng vẫn là yếu tố quan trọng đối với chỉ số, nhưng cần chọn lọc kỹ với các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt và dư địa tăng trưởng lợi nhuận.

• Giữ tỉ lệ thanh khoản cao và hạn chế tối đa việc sử dụng margin quá mức.
• Giảm dần rủi ro bằng cách cơ cấu lại danh mục với ưu tiên cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững vàng và dòng tiền ổn định.
• Chú ý đến nhóm ngành có triển vọng như xây dựng và vật liệu nhờ hưởng lợi từ các dự án hạ tầng trọng điểm.
• Theo dõi sự khởi động lại và tháo gỡ pháp lý ở thị trường bất động sản để thúc đẩy niềm tin và thanh khoản.
• Đối với ngân hàng, ưu tiên các mã có kiểm soát nợ xấu tốt và còn dư địa tăng trưởng lợi nhuận.

Nhà đầu tư có thể duy trì ở mức cổ phiếu khoảng 30-50% trong danh mục khi thị trường ở thời điểm biến động, và chuẩn bị cho các nhịp điều chỉnh mạnh để có thể tận dụng các mức giá hấp dẫn hơn khi quay trở lại đà tăng.