Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, mã VCB) vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2026. Tổng thu nhập hoạt động đạt gần 73.000 tỷ đồng, tăng 37,2% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế lũy kế 9 tháng đạt 40.440 tỷ đồng, tăng 22,1%, giữ vững vị trí ngân hàng lãi cao nhất hệ thống.
Riêng quý 3/2026, lợi nhuận trước thuế đạt 11.218 tỷ đồng, giảm 35,6% so với quý trước và đi ngang (-0,2%) so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính đến từ chi phí dự phòng tăng vọt.
Điểm đáng chú ý nhất là chi phí dự phòng rủi ro. Vietcombank trích lập 6.184 tỷ đồng trong quý 3, gấp gần 8 lần cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, con số này lên đến 9.180 tỷ đồng, gấp gần 4 lần năm trước.
Khoảng 5.000 tỷ đồng trong số đó được dành cho lô trái phiếu doanh nghiệp liên quan đến một khách hàng ngành năng lượng. Theo công ty chứng khoán Vietcap, ngân hàng đã chuyển nhóm nợ xấu từ quý 4/2025 nhưng chưa trích lập đủ, đến nay mới trích 100% giá trị.
Đây là động thái nằm ngoài dự kiến của nhóm phân tích Vietcap. Tuy nhiên, dựa trên thông tin hiện có, Vietcap đánh giá đây là trường hợp riêng lẻ và không làm thay đổi nhận định tích cực về chất lượng tài sản của ngân hàng.
Hệ quả là chi phí tín dụng quy năm 9 tháng tăng lên 0,75% từ 0,20% cùng kỳ. Mức nền thấp một phần do năm ngoái Vietcombank hoàn nhập khoảng 1.000 tỷ đồng dự phòng cho các khoản vay liên ngân hàng.
Nếu loại trừ lô trái phiếu, nợ xấu cuối quý 3 ở mức 0,71%, tăng 10 điểm cơ bản so với quý trước nhưng giảm 33 điểm cơ bản so với cùng kỳ. Nợ nhóm 2 là 0,28%. Ngân hàng không xử lý nợ xấu trong 9 tháng. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 279% xuống 243% nhưng vẫn dẫn đầu ngành.
Thu nhập lãi thuần 9 tháng đạt 57.179 tỷ đồng, tăng 34,5%; riêng quý 3 tăng 39,1% lên hơn 20.380 tỷ đồng. Lợi nhuận hoạt động trước dự phòng 9 tháng đạt 49.620 tỷ đồng, tăng gần 40%.
Động lực chính là NIM đạt 3,02% trong 9 tháng, tăng 45 điểm cơ bản so với cùng kỳ, vượt dự báo cả năm 2,92%. Riêng quý 3, NIM lên 3,09%, tăng 12 điểm cơ bản so với quý trước. Lợi suất tài sản sinh lãi tăng 137 điểm cơ bản, nhanh hơn chi phí huy động tăng 95 điểm.
Tín dụng tăng 3,3% trong quý 3, đưa 9 tháng đạt khoảng 8,4%, thấp hơn mức 11,6% của toàn hệ thống. Tiền gửi khách hàng tăng 6,5% sau 9 tháng, riêng quý 3 tăng 3,1%. Tỷ lệ CASA quý 3 đạt 33,1%, giảm 2,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ nhưng vẫn thuộc nhóm cao nhất.
Vietcap nhận định dù khoản dự phòng trái phiếu là yếu tố tiêu cực ngoài dự kiến, Vietcombank vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực ở tín dụng, NIM và thu nhập ngoài lãi. Điều này hỗ trợ triển vọng lợi nhuận trong các quý tới.