Báo cáo tài chính quý III/2026 của các ngân hàng niêm yết cho thấy bức tranh lợi nhuận tích cực với 6/10 nhà băng dẫn đầu vượt mốc 10.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong một quý. Tổng lợi nhuận của 10 ngân hàng đứng đầu đạt gần 87.900 tỷ đồng, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước. Con số này chiếm khoảng 83% tổng lợi nhuận của 27 ngân hàng được thống kê.
Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, mã: CTG) dẫn đầu bảng xếp hạng với 13.688 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 29% so với cùng kỳ. Theo sau là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, mã: VCB) với 11.218 tỷ đồng, trong khi Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, mã: VPB) xếp thứ ba khi đạt 11.031 tỷ đồng.
BIDV (mã: BID) đứng thứ tư với 10.579 tỷ đồng, tăng 39,3%, vượt qua Techcombank (mã: TCB) - đơn vị ghi nhận 10.375 tỷ đồng, tăng 25,8%. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB, mã: MBB) khép lại nhóm 6 ngân hàng lãi trên 10.000 tỷ đồng với 10.330 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 42,5% - tốc độ tăng trưởng cao nhất trong nhóm dẫn đầu.
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đạt 5.879 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 9,2% so với cùng kỳ. HDBank đứng thứ tám với 5.176 tỷ đồng, tăng 9,3%, chỉ nhỉnh hơn mức 5.166 tỷ đồng của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB).
SHB là ngân hàng có mức tăng trưởng lợi nhuận cao nhất top 10 với 57,1% so với cùng kỳ. Kết quả này đưa ngân hàng từ vị trí thứ 11 trong quý III/2025 lên thứ chín trong quý III năm nay, thay thế Sacombank. LPBank đứng thứ 10 với 4.448 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, lợi nhuận quý III của Sacombank giảm 51,9% xuống còn 1.757 tỷ đồng, khiến ngân hàng này rời khỏi nhóm 10 nhà băng có lợi nhuận cao nhất.
Việc VietinBank vượt Vietcombank trong quý III chủ yếu đến từ sự khác biệt về thu nhập và chi phí hoạt động. Thu nhập lãi thuần của VietinBank đạt 21.816 tỷ đồng, cao hơn mức 20.386 tỷ đồng của Vietcombank. Tại ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay khách hàng của VietinBank đạt khoảng 2,14 triệu tỷ đồng, so với khoảng 1,82 triệu tỷ đồng tại Vietcombank.
Khoảng cách rõ hơn ở hoạt động dịch vụ: VietinBank ghi nhận lãi thuần dịch vụ 2.486 tỷ đồng, tăng 56,6%, trong khi Vietcombank đạt 904 tỷ đồng, giảm 3,6%. Thu nhập ngoài lãi khác của VietinBank đạt 4.352 tỷ đồng, nhỉnh hơn mức 4.141 tỷ đồng của Vietcombank.
Ở chiều chi phí, VietinBank ghi nhận 7.185 tỷ đồng chi phí hoạt động, tăng 19% so với cùng kỳ. Vietcombank có chi phí hoạt động cao hơn ở mức 8.029 tỷ đồng, tăng 33%. Nhờ đó, lợi nhuận trước dự phòng của VietinBank đạt khoảng 21.469 tỷ đồng, cao hơn Vietcombank hơn 4.000 tỷ đồng, với tỷ lệ CIR khoảng 25% so với mức 32% của Vietcombank.
Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của VietinBank tăng 33% lên 7.780 tỷ đồng, cao hơn mức 6.184 tỷ đồng của Vietcombank. Theo phân tích của Chứng khoán Vietcap, khoảng 5.000 tỷ đồng trong số chi phí dự phòng của Vietcombank là khoản trích lập toàn bộ cho trái phiếu doanh nghiệp của một khách hàng đã được chuyển sang nợ xấu từ quý IV/2025, được đánh giá là phát sinh một lần.
Về chất lượng tài sản, Vietcombank duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,71% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu khoảng 243%, trong khi tỷ lệ nợ xấu của VietinBank ở mức 1,2%. Tính chung 9 tháng đầu năm, Vietcombank vẫn dẫn đầu với hơn 40.440 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 22%. VietinBank đạt khoảng 39.557 tỷ đồng, tăng 34%, thu hẹp khoảng cách với đối thủ xuống dưới 900 tỷ đồng.
Tổng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của 10 ngân hàng đứng đầu đạt 38.845 tỷ đồng, tăng 33,2% so với cùng kỳ - nhanh hơn tốc độ tăng 23,8% của tổng lợi nhuận trước thuế. Trong khi lợi nhuận trước dự phòng của nhóm đạt hơn 126.000 tỷ đồng, gần một phần ba số tiền này được sử dụng để trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.
HDBank có tỷ lệ trích lập dự phòng trên lợi nhuận trước dự phòng cao nhất nhóm (khoảng 40%). Techcombank chỉ trích lập 917 tỷ đồng, tương đương khoảng 8% lợi nhuận trước dự phòng. BIDV ghi nhận chi phí dự phòng giảm 25% xuống còn 4.640 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận trong quý.
Ở nguồn thu ngoài lãi, tổng lãi thuần dịch vụ của 10 ngân hàng đạt 21.414 tỷ đồng, tăng 53,5% so với cùng kỳ - nhanh gấp đôi tốc độ tăng của thu nhập lãi thuần. Techcombank dẫn đầu với 3.615 tỷ đồng, tăng 59,5% và chiếm khoảng 22% tổng thu nhập hoạt động. LPBank xếp thứ hai với 3.395 tỷ đồng, gần gấp 4 lần cùng kỳ, tương đương khoảng 43% tổng thu nhập hoạt động.
VPBank ghi nhận 3.089 tỷ đồng lãi thuần dịch vụ, trong khi VietinBank đạt 2.486 tỷ đồng. SHB có nguồn thu này tăng gấp 2,2 lần, lên 1.920 tỷ đồng, góp phần đưa ngân hàng trở lại top 10 với mức tăng lợi nhuận 57,1%. Diễn biến tại hai nhà băng này cho thấy thu nhập ngoài lãi đang trở thành yếu tố tạo ra sự khác biệt về tăng trưởng lợi nhuận giữa các ngân hàng.
Cùng với kết quả kinh doanh, diễn biến chi phí dự phòng sẽ tiếp tục là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá mức độ bền vững của lợi nhuận ngành ngân hàng trong các quý tới. Thứ hạng lợi nhuận giữa các ngân hàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh khi kết quả lũy kế được cập nhật.