Quỹ ETF được miễn trần 10%, giữ chân dòng vốn ngoại

Đề xuất miễn trần đầu tư cho quỹ ETF

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, quỹ hoán đổi danh mục (ETF) sẽ không phải tuân thủ hạn mức đầu tư tối đa 10% vào chứng khoán thuộc chỉ số tham chiếu mà quỹ mô phỏng. Hiện tại, quy định tại Luật Chứng khoán 2019 yêu cầu quỹ đại chúng không được đầu tư quá 10% tổng giá trị chứng khoán lưu hành của một tổ chức phát hành, nhằm đảm bảo đa dạng hóa danh mục. Tuy nhiên, quy định này lại gây khó khăn cho hoạt động của các quỹ ETF.

ETF không tự chọn cổ phiếu mà phải mua theo đúng cơ cấu, tỷ trọng của chỉ số tham chiếu như VN30, VN100. Khi quy mô quỹ tăng lên, tỷ trọng nắm giữ của quỹ tại một số doanh nghiệp nhỏ trong rổ chỉ số có thể vượt 10%, dù quỹ không chủ động tăng tỷ trọng. Điều này dẫn đến tình trạng vượt trần thụ động, buộc quỹ phải bán bớt cổ phiếu hoặc tạm ngừng nhận vốn, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và khả năng thu hút dòng vốn.

Tác động đến nhà đầu tư nước ngoài

Theo Bộ Tài chính, nhà đầu tư nước ngoài hiện nắm khoảng 85% số chứng chỉ quỹ ETF đang lưu hành tính đến cuối năm 2025. Việc quỹ phải dừng nhận vốn vì vướng trần sẽ trực tiếp cản trở sự tham gia của khối ngoại, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vừa được FTSE Russell nâng hạng. Việc miễn trần không làm giảm tính đa dạng của danh mục, vì quỹ vẫn phải tuân thủ các hạn mức khác theo quy định.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cho phép ETF nhận thêm các loại tài sản khác ngoài cổ phiếu, như vàng hoặc hợp đồng tương lai, theo quy định của Chính phủ. Điều này nhằm đa dạng hóa sản phẩm, khi thị trường hiện chỉ có 20 quỹ ETF với giá trị tài sản ròng giảm 18,6% từ năm 2021 đến tháng 6/2026.

Các thay đổi khác liên quan đến quỹ

Dự thảo cũng bổ sung chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam được làm ngân hàng giám sát cho quỹ đại chúng, giúp pháp luật chứng khoán và ngân hàng thống nhất. Đồng thời, Đại hội nhà đầu tư có thể ủy quyền cho Ban đại diện quỹ thông qua báo cáo tài chính và chọn tổ chức kiểm toán, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động quỹ. Luật sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 nếu được Quốc hội thông qua.