Quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đang mở ra triển vọng thu hút dòng vốn quốc tế đáng kể. Theo Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC), khoảng 33.000 tỷ đồng, tương đương 1,27 tỷ USD, vốn ngoại liên quan đến nâng hạng được kỳ vọng sẽ chảy vào thị trường trong năm 2027. Tuy nhiên, khả năng cải thiện thanh khoản phụ thuộc vào điều kiện kinh tế vĩ mô và chất lượng doanh nghiệp niêm yết.
BSC dự báo dòng vốn này không phân bổ đồng loạt mà thực hiện theo bốn giai đoạn chuyển đổi. Giai đoạn đầu vào tháng 9/2026 chiếm 10%, ba giai đoạn tiếp theo vào tháng 3, 6 và 9/2027 chiếm lần lượt 20%, 35% và 35%. Như vậy, hai giai đoạn cuối năm 2027 chiếm tới 70% tổng tỷ trọng, là thời điểm ghi nhận lượng vốn lớn nhất theo kịch bản của BSC.
Lũy kế 9 tháng năm 2026, khối ngoại bán ròng khoảng 98.290 tỷ đồng (3,7 tỷ USD). Dù quy mô bán ròng trong quý III thu hẹp so với quý II, dòng vốn bán chủ động vẫn tiếp diễn. BSC kỳ vọng áp lực này giảm vào năm 2027 nhờ dòng vốn từ nâng hạng, đồng thời hoạt động bán ròng chủ động có khả năng thu hẹp sau nhiều năm liên tiếp.
Ông Phan Quốc Bửu, Giám đốc Trung tâm Phân tích BSC, nhận định việc khối ngoại bán ròng không nhất thiết phản ánh sức hấp dẫn suy giảm của thị trường. Dòng vốn quốc tế chịu ảnh hưởng từ chu kỳ kinh tế toàn cầu, biến động địa chính trị và xu hướng phân bổ nguồn lực vào các thị trường được hưởng lợi từ trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
Khi Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên sang mới nổi theo FTSE Russell, các quỹ ETF phải tái cơ cấu danh mục. Các quỹ tham chiếu thị trường mới nổi phân bổ vốn theo lộ trình, không giải ngân toàn bộ ngay khi có thông tin nâng hạng. Do đó, dòng tiền có thể chưa đảo chiều rõ rệt trong giai đoạn đầu, nhưng BSC nhấn mạnh tiềm năng từ các quỹ đầu tư chủ động.
Việc mở rộng tiếp cận các tổ chức đầu tư quốc tế, hoàn thiện hạ tầng giao dịch và cải thiện cơ chế thanh toán được kỳ vọng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Tác động của nâng hạng không chỉ ở lượng vốn mới, mà còn ở khả năng mở rộng cơ sở nhà đầu tư và cải thiện cấu trúc dòng tiền dài hạn.
Về dài hạn, BSC đánh giá quá trình nâng hạng có thể thu hẹp khoảng cách định giá với các thị trường mới nổi trong khu vực. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là doanh nghiệp đầu ngành có thanh khoản cao, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng lớn và dư địa sở hữu ngoại, được dòng vốn ngoại quan tâm trước tiên. Các lĩnh vực tiềm năng gồm ngân hàng, công nghệ, bán lẻ và thép.
BSC ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng tài chính lành mạnh, tăng trưởng lợi nhuận bền vững và dòng tiền kinh doanh tích cực. Chiến lược lựa chọn cổ phiếu đặt yếu tố tăng trưởng lên hàng đầu, tiếp đến là định giá, trong khi câu chuyện ngành chỉ là yếu tố ngắn hạn. Dự phóng lợi nhuận nhóm doanh nghiệp trong phạm vi phân tích của BSC tăng 26% năm 2026 và tiếp tục tăng 12% năm 2027.
Dù vậy, mức định giá thấp hay kỳ vọng dòng vốn ngoại gia tăng chưa đủ để bảo đảm triển vọng tăng giá từng cổ phiếu. Khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận và chất lượng tài sản vẫn là yếu tố then chốt. Quá trình nâng hạng mở ra cơ hội nhưng không làm mất đi sự phân hóa giữa các doanh nghiệp, và giá trị dài hạn phụ thuộc vào chất lượng thị trường, điều kiện vĩ mô và năng lực tăng trưởng thực chất.