Lợi nhuận ngành chứng khoán bốc hơi hơn 40% trong quý III

Lợi nhuận ngành chứng khoán quý III giảm sâu

Kết quả kinh doanh quý III/2026 của các công ty chứng khoán phân hóa rõ giữa các mảng hoạt động. Theo báo cáo của Chứng khoán SHS, tổng hợp 78 trên 80 công ty niêm yết, doanh thu hoạt động quý III đạt khoảng 35.100 tỷ đồng, giảm 5,3% so với cùng kỳ và gần như đi ngang so với quý trước.

Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ đạt khoảng 8.600 tỷ đồng, giảm 42,9% so với cùng kỳ và giảm 30,4% so với quý II. Biên lợi nhuận sau thuế xuống 24%, thấp nhất trong 7 quý.

Môi giới và tự doanh suy yếu

Trong quý III, doanh thu môi giới đạt hơn 3.200 tỷ đồng, giảm 56% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận gộp tự doanh giảm hơn 49%. Lũy kế 9 tháng, doanh thu toàn ngành vẫn tăng 22,9% lên 101.665 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 28.638 tỷ đồng, giảm 3% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy quy mô hoạt động tiếp tục mở rộng nhưng khả năng chuyển doanh thu thành lợi nhuận đang chịu nhiều sức ép. Ở mảng môi giới, doanh thu 9 tháng đạt 12.200 tỷ đồng, giảm 14,4%, còn lợi nhuận gộp giảm 43,6%, đưa biên lợi nhuận gộp xuống 14% từ mức 19% của năm 2025.

Nguyên nhân chính là cạnh tranh thị phần và phí môi giới gia tăng trong bối cảnh thanh khoản thị trường hạ nhiệt. Ở mảng tự doanh, doanh thu tăng 13,7% lên khoảng 46.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận gộp giảm 21,4% còn 20.700 tỷ đồng. Danh mục tự doanh toàn ngành khoảng 441 nghìn tỷ đồng, tương đương 44% tổng tài sản.

Cho vay margin vẫn dẫn dắt

Ngược lại, cho vay ký quỹ tiếp tục là mảng đóng góp lớn nhất vào lợi nhuận gộp. Lũy kế 9 tháng, doanh thu từ hoạt động cho vay đạt 36.200 tỷ đồng, tăng 54,1%, còn lợi nhuận gộp đạt 23.400 tỷ đồng, tăng 45%, chiếm khoảng 45% lợi nhuận gộp toàn ngành.

Đến cuối tháng 9/2026, dư nợ margin toàn ngành đạt khoảng 448.000 tỷ đồng, tăng 21,9% so với cùng kỳ và 12,2% so với đầu năm, tiếp tục lập đỉnh. Tuy nhiên, riêng quý III dư nợ chỉ tăng 1,2% so với quý trước, cho thấy đà tăng chững lại khi thanh khoản giảm.

Biên lãi cho vay cũng thu hẹp khi lãi suất cho vay bình quân là 11,3% còn chi phí vốn bình quân là 7,2%, chênh lệch chỉ còn 4,1%.

Dư nợ tập trung, áp lực đòn bẩy gia tăng

Dư nợ margin tập trung ở một số công ty lớn. TCBS dẫn đầu với khoảng 54.400 tỷ đồng (khoảng 12% toàn ngành), tiếp theo là VPBankS (39.700 tỷ đồng), SSI (38.100 tỷ đồng), Chứng khoán HSC (29.200 tỷ đồng) và VPS (25.400 tỷ đồng). Nhóm 5 công ty này chiếm khoảng 41% dư nợ toàn ngành, còn nhóm 15 công ty đầu chiếm 74%.

SHS lưu ý dư nợ margin hiện tương đương khoảng 30 phiên giao dịch, tính theo giá trị khớp lệnh trên ba sàn, gấp hơn ba lần mức 9 phiên của quý III/2025. Sự mất cân đối giữa quy mô đòn bẩy và khả năng hấp thụ của thị trường làm gia tăng nguy cơ bán giải chấp và có thể khuếch đại đà giảm khi thị trường điều chỉnh.