Chi phí phòng ngừa tỷ giá từ 3%/năm, chứng khoán Việt cạnh tranh dòng vốn ngoại ra sao?

Dòng vốn ngoại vẫn chưa đảo chiều sau khi nâng hạng

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, nhưng dòng vốn quốc tế vẫn chưa có dấu hiệu quay trở lại mạnh mẽ. Theo số liệu từ VPBankS, khối ngoại bán ròng khoảng 135.300 tỷ đồng trong năm 2025, và trong 10 tháng đầu năm 2026, con số này ước đạt 120.000 tỷ đồng.

Áp lực bán ròng diễn ra trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu liên tục tái phân bổ tài sản, đặc biệt bị thu hút bởi làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ và một số thị trường châu Á. Ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, cho rằng việc nâng hạng có ý nghĩa quan trọng nhưng tác động gián tiếp từ các quỹ chủ động mới là yếu tố then chốt.

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS, nhấn mạnh rằng khi lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao, chi phí cơ hội đầu tư vào thị trường mới nổi tăng lên, cùng với biến động tỷ giá và chênh lệch lãi suất ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư. Ngoài ra, các yếu tố nội tại như thanh khoản, chất lượng hàng hóa và định giá cổ phiếu cũng cần được cải thiện.

Chi phí phòng ngừa tỷ giá cao hơn các nước trong khu vực

Một rào cản lớn được các chuyên gia chỉ ra là chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Ông Bùi Minh Tuấn, Giám đốc cao cấp tại Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), dẫn số liệu cho thấy chi phí phòng ngừa kỳ hạn một năm tại Việt Nam từ 3%/năm trở lên, trong khi Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Trung Quốc chỉ dao động 0,8–2,5%/năm.

Đối với kỳ hạn dài hơn, công cụ phòng ngừa tại Việt Nam còn hạn chế, trong khi nhà đầu tư quốc tế có nhu cầu bảo vệ khoản đầu tư trước biến động ngoại hối. Ông Tuấn nhấn mạnh việc hoàn thiện cơ chế và giảm chi phí này sẽ góp phần cải thiện khả năng thu hút dòng vốn.

Góc nhìn từ ngân hàng thương mại

Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, chia sẻ rằng các khoản vay trung và dài hạn từ định chế tài chính quốc tế giúp ngân hàng bổ sung nguồn vốn trong bối cảnh tiền gửi trong nước chủ yếu ngắn hạn. Các ngân hàng có thể sử dụng hoán đổi tiền tệ để quản lý trạng thái ngoại hối, chuyển đổi nguồn vốn ngoại tệ sang VND cho vay.

Sau khi tính toán chi phí phòng ngừa tỷ giá, lãnh đạo TPBank cho biết huy động vốn quốc tế vẫn có lợi về chi phí và hỗ trợ cơ cấu nguồn vốn. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận phụ thuộc vào uy tín, xếp hạng tín nhiệm và chuẩn mực quản trị quốc tế.

Đề xuất từ cơ quan quản lý

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện cơ chế phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đồng thời rà soát quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngành có điều kiện. Những nội dung này nhằm nâng cao chất lượng thị trường sau nâng hạng FTSE Russell và hướng tới chuẩn mực cao hơn của MSCI.

Bài viết đưa ra hai góc nhìn bổ sung cho nhau, cho thấy chi phí phòng ngừa tỷ giá cần được xem xét trong từng hoạt động cụ thể. Với nhà đầu tư, đây là yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ vốn; với ngân hàng, nguồn vốn nước ngoài vẫn có lợi sau khi tính đủ chi phí.