Biến số dòng tiền trên thị trường chứng khoán cuối năm

Diễn biến thị trường và sự phụ thuộc vào nhóm Vingroup

Kết thúc tuần giao dịch cuối tháng 10, VN-Index quay đầu điều chỉnh khi tiến sát vùng 1.780 điểm. Áp lực bán lan rộng từ nhóm Vingroup sang nhiều ngành như cảng biển, bán lẻ, phân đạm, dầu khí và đầu tư công. Trong khi đó, ngân hàng và chứng khoán thiếu lực đỡ để duy trì sắc xanh.

Phân tích cho thấy chỉ số phụ thuộc lớn vào hệ sinh thái Vingroup. Cụ thể, cổ phiếu VIC đóng góp 34,5 điểm, VHM đóng góp 5,6 điểm và VPL đóng góp 2,6 điểm, tổng cộng 42,7 điểm. Con số này tương đương khoảng 62,6% mức tăng 68,24 điểm của chỉ số trong tuần trước. Điều này cho thấy mức tăng không phản ánh đầy đủ sức khỏe của phần còn lại của thị trường.

Thanh khoản và dòng tiền suy giảm

Dòng tiền trên thị trường chưa cải thiện, mùa công bố báo cáo quý III/2026 tích cực nhưng dòng tiền không đồng nhất với kết quả kinh doanh. Giá trị khớp lệnh trên HOSE nhiều phiên chỉ đạt khoảng 13.000 tỉ đồng/phiên. Tính cả 3 sàn và giao dịch thỏa thuận, giá trị bình quân tháng 10 là 17.600 tỉ đồng/phiên, giảm so với tháng 9 và thấp hơn 52% so với cùng kỳ.

Yếu tố vĩ mô và Fed

Fed duy trì lãi suất điều hành trong vùng 3,75-4%, nhưng lạm phát vẫn là mối quan ngại và thị trường tính đến khả năng tăng lãi suất trong tháng 12. Nhu cầu vốn cuối năm, áp lực tỉ giá, giá năng lượng và lãi suất quốc tế là những biến số tác động mạnh đến thị trường. Các chuyên gia cho rằng kết quả kinh doanh sẽ là bộ lọc mạnh cho dòng tiền trong tháng 11, không tạo làn sóng tăng đồng loạt.

Ngành chứng khoán và dư nợ margin

Trong 9 tháng đầu năm, doanh thu của 78 công ty chứng khoán tăng 22,9%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 3%. Riêng quý III, lợi nhuận toàn ngành giảm 42,9% so với cùng kỳ, biên lợi nhuận xuống khoảng 24%, mức thấp nhất trong 7 quý. Dư nợ margin toàn thị trường đạt khoảng 457.500 tỉ đồng, mức cao nhất lịch sử, dù thanh khoản giảm mạnh. Điều này tạo rủi ro nếu thị trường giảm tiếp, lượng đòn bẩy lớn có thể trở thành nguồn cung qua hạ margin hoặc giải chấp.

Kỳ vọng dòng tiền tháng 11

Chưa đủ cơ sở để kỳ vọng dòng tiền quay lại đồng loạt với các cổ phiếu beta cao. Dòng tiền nhiều khả năng dịch chuyển sang doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất, doanh thu cốt lõi tăng, biên lợi nhuận cải thiện, dòng tiền hoạt động tốt và bảng cân đối tài chính lành mạnh.