Vì sao Thiên Long bán mình cho người Nhật?

Thương vụ thâu tóm Thiên Long của Kokuyo tiến triển

Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) vừa đạt được hai bước tiến quan trọng trong quá trình thâu tóm Tập đoàn Thiên Long (mã chứng khoán: TLG). Theo đó, phía Nhật Bản đã được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia chấp thuận về mặt cạnh tranh kinh tế, đồng thời chuẩn bị nguồn vốn 28 tỷ JPY (khoảng 180 triệu USD) để thực hiện thương vụ.

Kế hoạch ban đầu được công bố từ tháng 12/2025 dự kiến hoàn tất việc mua lại toàn bộ cổ phần của CTCP Đầu tư Thiên Long An Thịnh – cổ đông lớn nắm 46,82% cổ phần Thiên Long – vào tháng 8/2026. Sau đó, Kokuyo sẽ chào mua công khai thêm tối đa 18,19% cổ phần trong giai đoạn tháng 10-11/2026. Nếu thành công, nhà đầu tư Nhật Bản sẽ sở hữu trực tiếp và gián tiếp tối đa 65,01% vốn, trở thành công ty mẹ và nắm quyền phủ quyết tại doanh nghiệp văn phòng phẩm lâu đời này.

Chứng khoán Vietcap đánh giá mức giá khoảng 72.600 đồng/cổ phiếu (dựa trên tỷ giá 1 JPY = 165 VND) chỉ là tham chiếu, vì có thể bao gồm phần bù kiểm soát, rủi ro tỷ giá và yếu tố bất định từ đợt chào mua công khai.

Nền tảng tài chính lành mạnh của Thiên Long

Thiên Long là một trong những doanh nghiệp sản xuất hiếm hoi ghi nhận doanh thu vượt tổng tài sản liên tục nhiều năm. Năm 2025, doanh thu thuần đạt kỷ lục 4.173 tỷ đồng trong khi tổng tài sản khoảng 3.568 tỷ đồng. Nửa đầu năm 2026, doanh thu tiếp tục tăng 15% so với cùng kỳ, đạt 2.353 tỷ đồng.

Từ khi niêm yết, Thiên Long chưa từng thua lỗ và luôn chia cổ tức tiền mặt đều đặn với tỷ lệ 20-30% mỗi năm. Công ty chủ yếu vay ngắn hạn để tài trợ vốn lưu động, với tổng nợ chỉ khoảng vài trăm tỷ đồng, tương đương 1/10 tổng nguồn vốn.

Vì sao ban lãnh đạo quyết định bán phần lớn cổ phần?

Mặc dù tình hình kinh doanh thuận lợi, Thiên Long đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ văn phòng phẩm giá rẻ Trung Quốc. Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp nửa đầu năm 2026 lên tới 758 tỷ đồng, ăn mòn 65% lợi nhuận gộp. Xuất khẩu chỉ chiếm 28% doanh thu dù đã tăng 17% trong năm 2025.

Theo Chủ tịch Cô Gia Thọ, việc hợp tác với Kokuyo – tập đoàn hơn 100 năm tuổi – là cơ hội để Thiên Long học hỏi quản trị, cải tiến sản phẩm và mở rộng ra thị trường ASEAN. Ông tin tưởng Kokuyo sẽ giữ gìn thương hiệu địa phương, dựa trên mối quan hệ hợp tác lâu năm giữa hai bên.

Một lý do quan trọng khác là vấn đề kế nhiệm. Ông Cô Gia Thọ năm nay 68 tuổi, hai con gái chỉ tham gia HĐQT không điều hành, còn vị trí tổng giám đốc đã giao cho người ngoài gia đình từ năm 2021. Việc bán cổ phần cho đối tác chiến lược được xem là giải pháp đảm bảo sự phát triển bền vững lâu dài. Sau thương vụ, ông Thọ cam kết đồng hành ít nhất 3 năm.