Thị trường chứng khoán bước vào quý IV/2026 với sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh quý III trở thành cơ sở quan trọng để nhà đầu tư sàng lọc danh mục và tìm kiếm cơ hội cho những tháng cuối năm.
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường CTCP Chứng khoán VPBankS, nhấn mạnh nhà đầu tư không nên chỉ tập trung vào tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mà cần xem xét nguồn gốc và khả năng duy trì kết quả này. Việc phân biệt tăng trưởng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi với thu nhập bất thường là yếu tố then chốt.
Theo ông Sơn, nhà đầu tư cần theo dõi biên lợi nhuận, dòng tiền, chất lượng tài sản và mức độ hoàn thành kế hoạch năm để đánh giá liệu kết quả quý III là điểm rơi ngắn hạn hay phản ánh chu kỳ tăng trưởng thực chất. Kết quả của riêng một quý chưa nên là yếu tố quyết định triển vọng doanh nghiệp.
Ông Sơn đánh giá ngân hàng, bán lẻ - tiêu dùng, dầu khí, chứng khoán và một số doanh nghiệp logistics vẫn có nền tảng đáng chú ý. Tuy nhiên, sự phân hóa sẽ ngày càng rõ ngay trong từng ngành.
Những doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh, dòng tiền tốt, vị thế cạnh tranh và khả năng chuyển tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận thực chất sẽ chiếm ưu thế. Ngược lại, các doanh nghiệp phụ thuộc vào yếu tố bất thường hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính cao sẽ gặp nhiều rủi ro hơn.
Với nhà đầu tư đang cầm tiền mặt, nguyên tắc phù hợp là giải ngân từng phần, ưu tiên doanh nghiệp đã được kết quả quý III xác nhận tăng trưởng, biên lợi nhuận không bị bào mòn và dòng tiền kinh doanh tốt. Thanh khoản của cổ phiếu cũng cần được cân nhắc để chủ động điều chỉnh vị thế khi cần.
Phần tiền còn lại nên giữ để chờ tín hiệu xác nhận từ hoạt động kinh doanh, thay vì giải ngân toàn bộ chỉ dựa trên kỳ vọng lợi nhuận của một quý. Đối với việc cơ cấu danh mục, nhà đầu tư cần rà lại chất lượng các khoản đầu tư hiện tại, xem xét lại tỷ trọng với cổ phiếu có kết quả yếu hoặc chất lượng lợi nhuận suy giảm.
Ông Sơn lưu ý mối quan hệ giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền, vì doanh nghiệp có thể ghi nhận lợi nhuận tăng nhưng dòng tiền suy yếu do khoản phải thu tăng hoặc tồn kho lớn. Biên lợi nhuận cũng là chỉ tiêu quan trọng, đặc biệt khi doanh thu tăng nhưng biên giảm mạnh.
Nhà đầu tư cần so sánh kết quả quý III với kế hoạch cả năm và các quý trước để xác định tính bền vững. Với nhóm ngân hàng, ông Sơn khuyến nghị tập trung vào chất lượng hoạt động, theo dõi chi phí vốn (COF) theo quý, diễn biến NIM và chất lượng tài sản, thay vì chỉ nhìn vào CASA cuối kỳ.
Đối với doanh nghiệp gắn với Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, nhà đầu tư cần tập trung vào các doanh nghiệp có lộ trình thoái vốn rõ ràng, tránh mua theo danh sách hưởng lợi chung. Bán lẻ và tiêu dùng cũng đáng chú ý nếu kết quả quý III xác nhận sự phục hồi nhu cầu và cải thiện lợi nhuận.