SSI: Thị trường tập trung vào một số cổ phiếu không phải điều đáng lo

Thị trường vốn Việt Nam sau nâng hạng: Cơ hội lớn từ dòng vốn quốc tế

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho nền kinh tế ngày càng lớn, ông Thomas Nguyen, Giám đốc thị trường nước ngoài tại Chứng khoán SSI, cho rằng thị trường vốn không thay thế tín dụng ngân hàng mà giúp mở rộng năng lực của chính hệ thống ngân hàng. Ông dẫn ví dụ SSI gần đây đã hoàn tất phát hành riêng lẻ cho BIDV, huy động hơn 400 triệu USD.

Theo ông, các ngân hàng Việt đang sử dụng thị trường vốn theo hai cách: phát hành trái phiếu trong và ngoài nước để đa dạng hóa nguồn vốn, đồng thời tăng vốn chủ sở hữu để củng cố nền tảng. Vốn quốc tế có thể giúp ngân hàng tăng vốn, từ đó mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và hạ tầng.

Nâng hạng mở ra hệ thống phân bổ vốn toàn cầu

Ông Thomas Nguyen nhấn mạnh tác động kinh tế quan trọng nhất của việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là khả năng tiếp cận vốn quốc tế tốt hơn của doanh nghiệp. Khoảng 50% tài khoản tổ chức mới mở tại SSI trong năm nay đến từ Mỹ, cho thấy nâng hạng đang mở rộng loại hình nhà đầu tư.

SSI ước tính dòng vốn thụ động ban đầu có thể đạt 2,2 tỷ USD và vượt 4 tỷ USD nếu điều kiện thuận lợi. Thanh khoản cao hơn sẽ hỗ trợ IPO, phát hành thêm và thu hút nhà đầu tư tổ chức. Mô hình Global Broker giúp các tổ chức quốc tế dễ dàng tiếp cận thị trường Việt Nam.

Mức độ tập trung không phải vấn đề

Về lo ngại thị trường tập trung vào một số cổ phiếu lớn, ông Thomas Nguyen khẳng định đây là xu hướng cơ cấu tích cực. Ông dẫn chứng nhóm Magnificent Seven chiếm 34% S&P 500, TSMC chiếm 42% chỉ số Đài Loan, hay Samsung và SK Hynix chiếm 51% KOSPI. Việt Nam có thể thấy VIC nhận khoảng 35% dòng vốn thụ động FTSE, cùng VHM, HPG, FPT, MSN nhận thêm 27%.

Ông cho rằng quy mô thu hút vốn, vốn tạo thanh khoản, thanh khoản giúp doanh nghiệp dẫn đầu tiếp tục thu hút vốn với chi phí thấp hơn. Nhà đầu tư cần phân tích doanh nghiệp cùng với tỷ trọng trong chỉ số, thanh khoản và dòng vốn tổ chức.

Ưu tiên 12-18 tháng tới

Để biến dòng vốn quốc tế thành nguồn tài trợ dài hạn, ông Thomas Nguyen nêu hai ưu tiên: gia tăng nguồn cung tài sản qua IPO chất lượng cao và tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng; giảm trở ngại vận hành thông qua cơ chế đối tác bù trừ trung tâm và tài khoản tổng. Doanh nghiệp cần minh bạch thông tin tài chính, kế hoạch sử dụng vốn rõ ràng và lượng cổ phiếu đủ lớn để hấp dẫn nhà đầu tư.

Bài học từ Pakistan và Kuwait

Ông nhấn mạnh nâng hạng chỉ là cột mốc, không phải đích đến. Pakistan cho thấy rủi ro suy giảm tài sản có thể đầu tư, trong khi Kuwait tiếp tục cải cách giúp hội nhập sâu hơn. Việt Nam cần tiếp tục tăng cổ phiếu tự do chuyển nhượng, đưa IPO và thoái vốn nhà nước ra thị trường, hoàn thiện hạ tầng giao dịch.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu cần vốn 10-16 tháng, ông cho rằng nâng hạng không trực tiếp giải quyết, nhưng thị trường trái phiếu doanh nghiệp và xếp hạng tín nhiệm quốc gia cải thiện sẽ mở ra kênh tài trợ mới. Ví dụ SSI đã phân phối thành công 1.400 tỷ đồng trái phiếu của Coteccons. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam có thể giúp giảm rào cản cho vốn nợ.

Cuối cùng, ông đề xuất xây dựng nền tảng nhà đầu tư tổ chức trong nước mạnh hơn, tham khảo mô hình CPF của Singapore và EPF của Malaysia trong cải cách hưu trí, để tạo nguồn cầu nội địa ổn định cho cổ phiếu và trái phiếu Việt Nam.