Phiên giao dịch sáng 29/9, VN-Index dừng ở 1.779 điểm, giảm 1,44 điểm, đánh dấu phiên giảm thứ hai liên tiếp kể từ đầu tuần. Một tuần sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi, diễn biến thị trường đi ngược lại kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư. Khối ngoại vẫn bán ròng miệt mài, thanh khoản suy yếu, khiến nhà đầu tư cá nhân cảm thấy hụt hẫng.
Theo thống kê, tuần giao dịch đầu tiên sau nâng hạng, VN-Index giảm 1,68%, thanh khoản khớp lệnh giảm khoảng 20-21%, khối ngoại bán ròng hơn 2.700 tỷ đồng. Ông Võ Kim Phụng, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán BETA, cho rằng thị trường đã kỳ vọng quá nhiều vào câu chuyện nâng hạng trước ngày có hiệu lực, nên hiệu ứng ngắn hạn không còn lớn. Dòng vốn từ việc nâng hạng được phân bổ theo nhiều giai đoạn, với giai đoạn đầu chỉ 10% vào tháng 9, và các quỹ chủ động không bắt buộc phải mua cổ phiếu Việt Nam ngay.
Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành tại Chứng khoán Kafi, nhận định diễn biến hiện tại khá điển hình cho kịch bản “mua tin đồn, bán sự thật”. Tổng vốn thụ động theo FTSE ước khoảng 2 tỷ USD, chỉ bằng hơn một nửa lượng vốn khối ngoại đã bán ròng từ đầu năm (khoảng 3,6 tỷ USD). Môi trường toàn cầu bất lợi khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5%, Fed tăng lãi suất và đồng USD mạnh lên, khiến dòng tiền quốc tế chảy mạnh về Mỹ và nhóm công nghệ, chưa quay lại Việt Nam.
Trong nước, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 3 tháng khoảng 7,2%, một số ngân hàng huy động thực tế trên 9%, dư nợ cho vay ký quỹ ở mức kỷ lục khoảng 435.000 tỷ đồng, thanh khoản sàn HoSE lùi về quanh 16.000 tỷ đồng/phiên. Do đó, nhà đầu tư cá nhân trở nên thận trọng, không mặn mà giải ngân thêm.
Các chuyên gia cho rằng việc thị trường chưa “bùng nổ” sau một tuần không có nghĩa là câu chuyện nâng hạng thất bại, mà cần nhìn nhận đây là câu chuyện trung và dài hạn. Ông Hoàng Huy, Giám đốc Phòng nghiên cứu khách hàng tổ chức tại Chứng khoán Maybank, nhấn mạnh tác động đến dòng vốn không diễn ra ngay lập tức, thị trường phụ thuộc nhiều vào dòng vốn quốc tế, môi trường lãi suất - tỷ giá và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao tại KIS Việt Nam, cho rằng để thị trường đảo chiều, khối ngoại phải mua ròng trở lại, kéo theo dòng tiền thông minh trong nước nhập cuộc.
Nhà đầu tư hiện nên duy trì quan điểm thận trọng, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và định giá hợp lý. Các động lực mới được kỳ vọng đến từ kết quả kinh doanh quý III và triển vọng lợi nhuận năm 2027, cùng tín hiệu lạm phát và lãi suất cuối năm. Nếu dòng vốn ngoại quay lại mua ròng ở nhóm cổ phiếu lớn như Vingroup, HPG, VNM, VCB, thị trường có thể sẽ khởi sắc trở lại.