Sàng lọc 5 cổ phiếu hưởng lợi lớn từ mặt bằng lãi suất cao

Bối cảnh lãi suất toàn cầu và trong nước

Mặt bằng lãi suất đang có xu hướng tăng cao trên toàn cầu và trong nước. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, tăng trưởng tín dụng 8 tháng đầu năm đạt 9,71% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 7,97%, tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống. Áp lực lạm phát trong nước gia tăng cùng lãi suất toàn cầu neo ở mức cao càng củng cố xu hướng này.

Tại Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên mức 3,75% - 4% vào ngày 16/9, lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Theo công cụ CME FedWatch, thị trường kỳ vọng lãi suất sẽ tiếp tục tăng lên 4 – 4,25% cuối năm nay và đạt 4,5 – 4,75% vào năm 2027. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) cũng nâng lãi suất lên 1% - mức cao nhất trong 31 năm, trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đảo chiều chính sách khi tăng 0,25% lên 2,5% tại kỳ họp tháng 9. Hàn Quốc cũng đã tăng lãi suất lên 2,75% từ tháng 7/2026.

Trong nước, nhiều ngân hàng thương mại đã đồng loạt tăng lãi suất huy động lên mức 6,8% - 7,6%/năm với kỳ hạn 12 tháng, cao hơn khoảng 2 – 2,5% so với đầu năm. Lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm cũng tăng từ 3,9% lên 4,57%, gần bằng giai đoạn trước khi dịch Covid-19 bùng phát.

Tác động đến thị trường chứng khoán

Lãi suất tăng thường tác động ngược chiều lên thị trường chứng khoán. Thống kê của Agriseco cho thấy hệ số tương quan giữa lãi suất huy động và VN-Index giai đoạn 2000 – 2021 là -0,33, và mức tương quan ngược chiều ngày càng rõ hơn qua các giai đoạn (-0,61 giai đoạn 2006-2021; -0,71 giai đoạn 2014-2021). Từ năm 2022 đến nay, hệ số này là -0,4, cho thấy lãi suất vẫn là biến số quan trọng nhưng thị trường chịu tác động lớn hơn từ tăng trưởng lợi nhuận và dòng vốn.

Lịch sử cho thấy VN-Index giảm hơn 31% trong năm 2022 khi lãi suất tăng mạnh, rồi phục hồi và tăng khoảng 41% trong năm 2025. Dù lãi suất tăng trở lại từ cuối 2025, chỉ số vẫn đi ngang, được hỗ trợ bởi tăng trưởng lợi nhuận và kỳ vọng nâng hạng thị trường. Tuy nhiên, dòng tiền phân hóa mạnh khiến nhà đầu tư cần thận trọng với các doanh nghiệp có đòn bẩy cao, nhu cầu tái cấp vốn lớn.

Cổ phiếu hưởng lợi từ lãi suất cao

Agriseco sàng lọc các cổ phiếu có lượng tiền mặt và đầu tư tài chính lớn, trạng thái tiền ròng tích cực, nền tảng tài chính lành mạnh, dòng tiền ổn định và ít phụ thuộc vào vốn vay. Theo đó, nhóm cổ phiếu được kỳ vọng duy trì kết quả kinh doanh tốt hơn tương đối trong môi trường lãi suất cao gồm: TCB, PVS, BSR, GVR và SAB. Nhóm này có lợi thế từ lợi suất tiền gửi và tài sản tài chính tăng, giúp giảm tác động tiêu cực từ chi phí vốn và hỗ trợ biên lợi nhuận.

Nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi diễn biến lãi suất và kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp này để có chiến lược đầu tư phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh chính sách tiền tệ toàn cầu vẫn trong xu hướng thắt chặt.