Tiền gửi tăng kỷ lục, điều gì đang xảy ra?

Tiền gửi tăng kỷ lục và tác động lên thanh khoản ngân hàng

Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng tiếp tục lập kỷ lục mới khi lãi suất huy động được đẩy lên mức thỏa thuận gần 10%/năm cho kỳ hạn ngắn và trung hạn. Dòng tiền này cho thấy xu hướng dịch chuyển sang kênh an toàn khi vàng và cổ phiếu chịu áp lực biến động mạnh. Dòng vốn quay lại ngân hàng giúp cải thiện thanh khoản và cung cấp nguồn lực cho tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, lượng tiền gửi tập trung vào tiết kiệm trong dài hạn có thể làm giảm hiệu quả luân chuyển vốn cho nền kinh tế.

Cuối tháng 7/2026, nhiều ngân hàng đã công bố mức lãi suất thỏa thuận gần 10%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng dành cho khách hàng ưu tiên hoặc tiền gửi lớn. Với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên, các ngân hàng như KienlongBank (9,6%/năm), VikkiBank (9,13%/năm), MBV (8,75%/năm), Sacombank và TPBank (8,6%/năm) đã nâng cao mức lãi suất. Mức lãi này cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước, trở thành lực hút mạnh đối với tiền nhàn rỗi của người dân.

Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh hơn đáng kể so với huy động vốn, tạo ra khoảng chênh lệch lợi tức khoảng 2% và áp lực lớn lên thanh khoản. Đến ngày 13/7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Để bổ sung nguồn vốn, các ngân hàng buộc phải tăng sức hấp dẫn của tiền gửi, khiến cuộc đua lãi suất diễn ra sôi động từ cuối năm 2025 tới nay.

Ngoài lãi suất tăng, dòng tiền quay lại ngân hàng còn bị thúc đẩy bởi sự thay đổi trong khả năng sinh lời của các kênh đầu tư khác. Nửa đầu năm 2026, giá bạc giảm khoảng 50% so với đỉnh, vàng mất khoảng một phần ba giá trị, và thị trường chứng khoán trải qua nhịp điều chỉnh mạnh. Trong bối cảnh này, tiết kiệm ngân hàng với lãi suất hấp dẫn trở thành lựa chọn ưu tiên cho những nhà đầu tư muốn bảo toàn vốn.

Theo ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính-ngân hàng, lượng tiền gửi lập kỷ lục phản ánh niềm tin vào hệ thống ngân hàng và xu hướng ưu tiên an toàn. Tuy nhiên, nếu dòng tiền chỉ tập trung vào tiết kiệm trong thời gian dài mà chưa chuyển hóa thành vốn đầu tư cho sản xuất kinh doanh, hiệu quả sử dụng nguồn lực nền kinh tế sẽ không được phát huy tối đa. Trong những tháng cuối năm, xu hướng dòng tiền sẽ phụ thuộc vào diễn biến lãi suất, tốc độ tăng trưởng kinh tế và sức hấp dẫn của các thị trường tài sản.