Chậm về AI, doanh nghiệp lớn Trung Quốc và Ấn Độ giảm vị thế trên thị trường chứng khoán

AI và cấu trúc vốn hóa ở châu Á

Trung Quốc đại lục, Ấn Độ và Hồng Kông là những thị trường chứng khoán lớn hiếm hoi trên thế giới mà nhóm doanh nghiệp lớn nhất hiện chiếm tỷ trọng vốn hóa giảm so với một năm trước. Điều này cho thấy các thị trường này đang chậm chân trong cuộc đua AI toàn cầu. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, 10 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất tại Trung Quốc đại lục và Ấn Độ hiện chiếm khoảng 19% tổng vốn hóa thị trường, giảm lần lượt từ 26% và 22% một năm trước. Hồng Kông vẫn là thị trường ít phụ thuộc nhất vào nhóm doanh nghiệp lớn, khi tỷ trọng của nhóm này giảm nhẹ từ 10% xuống 9,8%. Tuy nhiên, thị trường này chịu ảnh hưởng lớn từ các công ty tài chính và doanh nghiệp Trung Quốc đại lục niêm yết tại đây.

VỊ THẾ SỤT GIẢM cho thấy sự suy giảm tỷ trọng của nhóm doanh nghiệp lớn phần nào lý giải vì sao các chỉ số chứng khoán chủ chốt tại Trung Quốc đại lục, Ấn Độ và Hồng Kông tăng trưởng kém hơn nhiều thị trường khác, đặc biệt là Đài Loan và Hàn Quốc. Tại Đài Loan và Hàn Quốc, một số doanh nghiệp lớn hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng AI đã trở thành động lực chính kéo cả thị trường đi lên. Điều này cho thấy cơ cấu thị trường đa dạng có thể là lợi thế trong một số giai đoạn, nhưng cũng có thể khiến thị trường bị bỏ lại phía sau nếu không có đủ doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực tăng trưởng nhanh như AI.

“Câu chuyện về mức độ tập trung của các thị trường chứng khoán châu Á đang chia làm hai hướng. Ở các thị trường thiên về công nghệ, các doanh nghiệp hưởng lợi từ AI và con chip đang khiến mức độ tập trung của chỉ số tăng lên. Nhưng tại Ấn Độ, Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, mức độ tập trung lại giảm đi vì không có các doanh nghiệp AI thống trị rõ rệt,” bà Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo Markets ở Singapore nhận xét với Bloomberg.

Những thị trường được dẫn dắt bởi một số ít doanh nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với chuỗi cung ứng AI đã tăng mạnh. Tại Đài Loan, chỉ số Taiex tăng khoảng 54% từ đầu năm đến nay, nhờ đà lên của nhà sản xuất Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC). Trong khi đó, tại Hàn Quốc, Kospi tăng gần gấp đôi nhờ sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp dẫn đầu về bộ nhớ băng thông cao, như SK Hynix và Samsung Electronics.

Tầm ảnh hưởng của các doanh nghiệp này đối với thị trường nội địa vốn đã lớn, nay càng được khuếch đại khi họ trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng AI. Theo Chanana, dòng tiền lan tỏa sang nhiều nhóm cổ phiếu hơn giúp lý giải vì sao thị trường Trung Quốc đại lục vẫn giữ được đà tăng dù tỷ trọng của 10 doanh nghiệp lớn nhất suy giảm. Từ đầu năm đến nay, chỉ số CSI 300 tăng khoảng 5%.

Ở Ấn Độ, Nifty 50 đã giảm khoảng 8% từ đầu năm, khi nhóm doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn nhất vẫn phụ thuộc vào Reliance Industries và HDFC Bank. Ngay cả các tên tuổi công nghệ hàng đầu của Ấn Độ, gồm Tata Consultancy Services và Infosys, chủ yếu hoạt động trong mảng dịch vụ phần mềm truyền thống — lĩnh vực đang đối mặt rủi ro từ AI. Theo ông Siddharth Vora, quản lý quỹ kiêm Giám đốc bộ phận quản lý tài sản tại PL Capital, cơ cấu phân tán có thể trở thành điểm tựa khi nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận ổn định và đa dạng trên nhiều lĩnh vực.

Trong khi đó, ở Trung Quốc, bức tranh phức tạp khi nhà chức trách và các tập đoàn internet lớn cam kết tăng cường đầu tư vào AI. Những doanh nghiệp lớn nhất nước này thường là các tập đoàn đa ngành, có nguồn thu từ nhiều mảng khác nhau. Tuy vậy, thị trường Trung Quốc đại lục vẫn ghi nhận đà tăng nhờ một nhóm cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp từ AI, như Cambricon Technologies, SMIC và Yangtze Optical Fibre & Cable Joint Stock. Theo Fabien Yip, IG International, nhà đầu tư đã chuyển sự chú ý sang các doanh nghiệp có mối liên hệ rõ ràng với AI. Dòng vốn cũng có xu hướng lan rộng sang nhiều nhóm cổ phiếu hơn, giúp thị trường Trung Quốc duy trì đà tăng dù mức độ tập trung vốn hóa ở nhóm 10 doanh nghiệp lớn nhất có sự sụt giảm.