Triển vọng ngành bảo hiểm tại Việt Nam 2026 cho thấy phân tích sâu về cách ngành này đang bước vào chu kỳ phục hồi sau giai đoạn khó khăn, được hỗ trợ bởi sự đảo chiều của mặt bằng lãi suất và cải thiện khung pháp lý.

Ngành bảo hiểm được xem là một vùng đệm rủi ro, đồng thời hưởng lợi từ sự ổn định và cải thiện mặt bằng lãi suất trong dài hạn. Dữ liệu vĩ mô cho thấy sự phục hồi đang diễn ra một cách bền vững, với vai trò đặc biệt ở hai mảng phi nhân thọ và nhân thọ, khi các doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và khả năng thích ứng cao với lãi suất biến động.

Phân hóa giữa bảo hiểm phi nhân thọ và nhân thọ cho thấy, trong ngắn hạn, phi nhân thọ đóng vai trò trụ đỡ với đà tăng trưởng được duy trì ổn định. Trong 9 tháng đầu năm 2025, tổng doanh thu ngành bảo hiểm phi nhân thọ đạt khoảng 64.000 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ. Cụ thể, bảo hiểm sức khỏe dẫn đầu với 23.000 tỷ đồng (chiếm 36%, tăng 10%), tiếp theo là bảo hiểm xe cơ giới với 15.000 tỷ đồng (tăng 13%) và bảo hiểm tài sản, kỹ thuật ở mức 18.000 tỷ đồng (tăng 9%). Động lực tăng trưởng đến từ phục hồi tiêu dùng, gia tăng nhu cầu bảo vệ cá nhân và tiến độ giải ngân đầu tư công cũng như dòng vốn FDI.

Ngược lại, mảng nhân thọ đang trong giai đoạn tái cấu trúc, dù số lượng hợp đồng khai thác mới tăng 7% lên 1,3 triệu hợp đồng, phí khai thụ tác động tiêu cực với mức giảm 1,3%. Đây không phải tín hiệu tiêu cực cho toàn ngành mà phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc trong sản phẩm và chu kỳ lợi nhuận đầu tư.

Nguyên nhân và động lực chính cho sự chuyển đổi này bắt nguồn từ Luật Kinh doanh Bảo hiểm sửa đổi năm 2025, khiến thị trường chuyển từ các sản phẩm liên kết đầu tư có phí cao sang các sản phẩm bảo vệ thuần túy, minh bạch hơn nhưng mang giá trị hợp đồng nhỏ hơn. Điều này củng cố niềm tin khách hàng vào giá trị bảo vệ thực sự, thay vì kỳ vọng lợi nhuận đầu tư ngắn hạn.

Theo bà Nguyễn Ngọc Minh, chuyên gia CTCK VPBankS, yếu tố then chốt cho triển vọng ngành trong 2026 là sự đảo chiều của chu kỳ lãi suất. Kể từ tháng 12/2025, lãi suất huy động bắt đầu tăng, mở ra hai cơ chế cải thiện lợi nhuận cho doanh nghiệp bảo hiểm:

Gia tăng thu nhập đầu tư nhờ danh mục tài sản lớn gồm tiền gửi và trái phiếu.
Giảm áp lực dự phòng kỹ thuật khi lãi suất trái phiếu chính phủ tăng lên, làm giảm giá trị hiện tại của nghĩa vụ chi trả tương lai và mở rộng biên lợi nhuận ở mảng nhân thọ.

Nhưng mức độ hưởng lợi sẽ không đồng đều giữa các doanh nghiệp. Những công ty có chênh lệch kỳ hạn giữa tài sản và nghĩa vụ lớn sẽ nhạy cảm hơn với đường cong lợi suất, trong khi phi nhân thọ hưởng lợi nhiều từ thu nhập tài chính ngắn hạn.

Ba động lực tăng trưởng bổ trợ cho ngành bảo hiểm

Trong bối cảnh lãi suất tăng, ba động lực quan trọng được nhận định sẽ hỗ trợ tăng trưởng ngành bảo hiểm trong năm 2026:

Đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, tạo nhu cầu lớn đối với bảo hiểm tài sản, kỹ thuật và xây dựng.
Phục hồi tiêu dùng kéo theo gia tăng nhu cầu bảo hiểm xe cơ giới, du lịch và sức khỏe.
Dư địa thị trường còn lớn với tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm vẫn thấp so với khu vực và khung pháp lý ngày càng hoàn thiện giúp thị trường phát triển minh bạch và bền vững.

Hai đại diện tiêu biểu cho câu chuyện hưởng lợi từ lãi suất là Tập đoàn Bảo Việt (BVH) và PVI Holdings (PVI). BVH với cơ cấu tài sản gồm 55% tiền gửi và 41% trái phiếu (chủ yếu trái phiếu chính phủ) cho thấy độ nhạy với biến động lợi suất rất cao. Năm 2025, BVH ước đạt lợi nhuận trước thuế ~ 3.000 tỷ đồng, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ; định giá hiện tại ở mức P/B ~ 2,5 lần được cho là hợp lý với vị thế dẫn đầu thị trường.

PVI Holdings nổi bật nhờ thế mạnh trong bảo hiểm công nghiệp và hàng hải, hiện diện tại Lloyd’s và có hệ sinh thái khách hàng sâu trong ngành dầu khí. Nhờ đó, PVI tận dụng tốt xu hướng tăng phí bảo hiểm hàng hải và rủi ro chiến tranh trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, với doanh thu phí tăng lên 33% và lợi nhuận năm 2025 ước đạt khoảng 1.300 tỷ đồng, tăng 29%, một phần từ hoàn nhập dự phòng.

Nhìn xa hơn, triển vọng 2026 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững và hiệu quả cho ngành bảo hiểm Việt Nam, miễn là các rủi ro như tiến độ phục hồi kênh bancassurance và rủi ro bồi thường từ thiên tai được kiểm soát tốt. Những phân tích từ các chuyên gia lưu ý rằng chu kỳ số lượng trước, giá trị sau trong mảng nhân thọ cần được theo dõi chặt chẽ trong bối cảnh lãi suất thuận lợi.