Quỹ lương thưởng lãnh đạo và tính minh bạch tại đại hội cổ đông

Tại các kỳ đại hội cổ đông, việc xác định lương thưởng cho lãnh đạo là vấn đề được quan tâm và đối chiếu với kết quả kinh doanh. Bài viết tập trung phân tích bức tranh ở nhóm doanh nghiệp quy mô không lớn, song mức thu nhập của lãnh đạo lại ở mức tương đương hoặc cao hơn các ngân hàng và các công ty quy mô lớn khi tính toán theo năm 2024 và 2025.

Ở một ví dụ nổi bật, Lideco (NTL) cho thấy thu nhập của chủ tịch, phó chủ tịch và các lãnh đạo chủ chốt tăng đột biến dù doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế năm 2025 giảm mạnh so với năm trước.

Những con số cụ thể cho thấy:

Chủ tịch HĐQT Lê Minh Tuân nhận 4 tỷ đồng, tăng 60%.
Phó chủ tịch HĐQT Đinh Quang Chiến nhận 3,7 tỷ đồng, tăng 19%.
Tổng Giám đốc Đinh Đức Tiệp nhận 2,5 tỷ đồng, tăng 67%.
Ông Lê Anh Tuấn, thành viên HĐQT độc lập, nhận 1,7 tỷ đồng, tăng gấp 10 lần.
Phó tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Thắng nhận 1,3 tỷ đồng, tăng 160%.
Nữ thành viên HĐQT Đinh Thu Thuỷ nhận trên 2,9 tỷ đồng.

Năm 2025, Lideco ghi nhận doanh thu thuần 17,5 tỷ đồng và lãi sau thuế hơn 17 tỷ đồng, lần lượt giảm 99% và 97% so với cùng kỳ. Nguyên nhân được cho là ban lãnh đạo được thưởng 2% lợi nhuận ròng năm 2024 sau khi bán thành công Dự án Bãi Muối, qua đó đạt lợi nhuận sau thuế 620 tỷ đồng. Khoản thưởng này được thông qua tại ĐHĐCĐ thường niên 2025 và sẽ được xem xét lại khi lợi nhuận năm 2025 trở nên thấp hơn.

Đồng thời, một doanh nghiệp khác trong nhóm có quy mô lớn và thuộc VN30 cũng cho thấy hiện tượng lương thưởng tăng mạnh khi doanh thu tăng nhưng lợi nhuận lại giảm, với trường hợp của Regal Group (RGG - UPCoM).

Ở Regal Group, năm 2025 doanh thu đạt 713,05 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 147,17 tỷ đồng, lần lượt tăng 16,9% và giảm 18,5% so với năm trước. Tổng lương và thu nhập của HĐQT và Ban Tổng giám đốc tăng tới 313,5%, lên 15,92 tỷ đồng với nhiều cá nhân ghi nhận mức tăng đáng kể, như CEO Trần Ngọc Thành tăng từ 0,86 tỷ đồng lên 9,34 tỷ đồng.

Ngoài Regal Group, một số doanh nghiệp lớn khác cũng cho thấy hiện tượng tương tự, với mức lương của các thành viên HĐQT nước ngoài và đại diện SCIC được ghi nhận chi tiết, thậm chí có trường hợp không nhận thù lao do quy định. Trong bối cảnh này, một doanh nghiệp nằm trong cổ đông của PVN cho thấy mức thù lao lãnh đạo cao với các lãnh đạo cấp cao nhận từ 2,5 tỷ đồng trở lên ở các vị trí chủ chốt, trong khi doanh thu thuần và lợi nhuận ròng 2025 vẫn tăng mạnh. Cụ thể, một doanh nghiệp PVN chịu sự chi phối có doanh thu thuần 16.960 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.917 tỷ đồng, với mức cổ tức dự kiến 20% bằng tiền mặt.

Nguồn dữ liệu cho thấy một doanh nghiệp khác có PVN chi phối ghi nhận thù lao lãnh đạo tăng đột biến: Chủ tịch nhận 4,26 tỷ đồng, CEO nhận 4,19 tỷ đồng, và các thành viên HĐQT khác nhận từ 2,2–3,4 tỷ đồng. Năm 2025, doanh thu thuần đạt hơn 142.000 tỷ đồng và lợi nhuận ròng ~5.200 tỷ đồng, tăng mạnh so với năm trước, nhưng cổ tức chỉ ở mức rất thấp, khoảng 2%.

Việc đánh giá lương thưởng lãnh đạo được coi là một thước đo quản trị công ty và tính minh bạch. OECD nhắc tới lưu ý rằng mức thù lao hợp lý phải gắn với kết quả sản xuất, công bằng nội bộ và tuân thủ pháp luật. Các doanh nghiệp có vốn nhà nước cần tham khảo ý kiến của đại diện người lao động và công khai thù lao trước khi quyết định để đảm bảo tính minh bạch và sự giám sát từ cơ quan sở hữu nhà nước.

Ảnh minh họa: Shutterstock