Ngược chiều lợi nhuận công ty chứng khoán: Chỗ tăng bằng lần, nơi lao dốc mạnh

Kết quả kinh doanh trái chiều trong quý III/2026

Mùa báo cáo tài chính quý III/2026 của ngành chứng khoán khép lại với những diễn biến trái chiều. Thanh khoản thị trường suy yếu khiến doanh thu môi giới sụt giảm, trong khi biến động giá tài sản tài chính ảnh hưởng đến kết quả tự doanh. Tuy nhiên, không phải công ty nào cũng chịu tác động giống nhau.

Sự khác biệt chủ yếu đến từ cơ cấu nguồn thu, hiệu quả tự doanh và khả năng kiểm soát chi phí. Nhóm doanh nghiệp lớn như Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) vẫn duy trì đà tăng trưởng khi lợi nhuận trước thuế quý III đạt 2.152 tỷ đồng, mức cao nhất theo quý trong lịch sử. Lũy kế 9 tháng, TCBS ghi nhận 5.708 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 13% so với cùng kỳ và hoàn thành 76% kế hoạch năm.

Nhóm tăng trưởng nhờ đa dạng hóa nguồn thu

Chứng khoán VPS dù có quy mô lớn nhưng lợi nhuận trước thuế quý III giảm 20% xuống còn gần 1.119 tỷ đồng, chủ yếu do doanh thu môi giới giảm hơn 1.000 tỷ đồng. Ngược lại, Chứng khoán HD (HDS) ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng 209% lên 615,2 tỷ đồng nhờ doanh thu bảo lãnh phát hành tăng gần 14 lần và danh mục đầu tư mở rộng. Tổng tài sản của HDS đạt gần 27.750 tỷ đồng, gấp 4,7 lần đầu năm, dư nợ cho vay ký quỹ vượt 10.700 tỷ đồng.

Chứng khoán An Bình (ABS) ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 316 tỷ đồng, cao gấp 6,8 lần cùng kỳ, nhờ lãi từ tài sản tài chính FVTPL tăng gần 20 lần. Tuy nhiên, doanh thu môi giới của ABS giảm 59% cho thấy sự phụ thuộc vào tự doanh tiềm ẩn rủi ro biến động giá thị trường.

Nhóm lao dốc do áp lực tự doanh và chi phí

Chứng khoán VIX chứng kiến lợi nhuận sau thuế giảm gần 93% xuống còn 173,8 tỷ đồng khi doanh thu hoạt động giảm 36,4%, do chi phí liên quan đến tài sản FVTPL tăng mạnh. Tương tự, Chứng khoán VietinBank có lợi nhuận trước thuế chỉ còn 6,33 tỷ đồng so với 337,84 tỷ đồng cùng kỳ, giảm 98%, do đánh giá lại tài sản và chi phí lãi vay tăng.

VNDIRECT ghi nhận lợi nhuận sau thuế giảm khoảng 65% xuống 329,5 tỷ đồng dù doanh thu hoạt động giảm 22,6% nhưng chi phí tăng 31%. Tuy nhiên, lũy kế 9 tháng vẫn tăng gần 5%, cho thấy quý III có biến động bất thường. Chứng khoán Phú Hưng và BSC cũng chịu sức ép khi lợi nhuận giảm lần lượt 64% và 29%, nguyên nhân chính là chi phí vốn và hoạt động tự doanh kém hiệu quả.

Bài học từ sự phân hóa

Kết quả quý III/2026 cho thấy quy mô vốn lớn không đảm bảo lợi nhuận tăng trưởng. Doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào môi giới chịu ảnh hưởng trực tiếp khi giao dịch suy yếu, trong khi các công ty tập trung tự doanh phải đối mặt với biến động giá. Những công ty mở rộng cho vay chịu thêm áp lực từ chi phí huy động.

Để đánh giá hiệu quả bền vững, nhà đầu tư cần xem xét nguồn thu thường xuyên, chất lượng danh mục tài sản và chi phí sử dụng vốn, thay vì chỉ dựa vào lợi nhuận tuyệt đối. Sự phân hóa trong quý này là lời nhắc về rủi ro tiềm ẩn trong các mô hình kinh doanh khác nhau của ngành chứng khoán.