Khó giảm lãi suất dù có thị trường chứng khoán 10,7 triệu tỉ đồng

Vốn ngân hàng không còn dồi dào, lãi suất nhích lên

Nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, với tỉ lệ dư nợ tín dụng trên GDP đạt 145%, thuộc nhóm cao nhất thế giới. Khi doanh nghiệp và người dân cần vốn, kênh đầu tiên họ nghĩ đến là ngân hàng, tạo áp lực lớn lên thanh khoản hệ thống và đẩy lãi suất đi lên. Trong khi đó, thị trường chứng khoán với quy mô 10,7 triệu tỉ đồng vẫn chưa thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.

Thị trường chứng khoán: Dư địa lớn nhưng chưa tận dụng được

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBank (VPBankS), nhận định thị trường chứng khoán có dư địa lớn để trở thành kênh huy động vốn chủ chốt. Cuối tháng 9/2026, vốn hóa thị trường đạt khoảng 404 tỉ USD (hơn 10 triệu tỉ đồng); đến giữa tháng 10/2026, con số này là 10,7 triệu tỉ đồng, tương đương 82-83% GDP.

• Mức vốn hóa này cao hơn Indonesia (65%) và Philippines (50,3%), nhưng thấp hơn Thái Lan (93,4%), Singapore (101%) và Malaysia (109,4%).
• Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỉ lệ lên 120% GDP, tương ứng huy động thêm khoảng 5,4 triệu tỉ đồng từ thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, theo cơ cấu vốn dự kiến, tín dụng ngân hàng vẫn chiếm 48%, trong khi thị trường chứng khoán chỉ đóng góp khoảng 6% và trái phiếu doanh nghiệp 9,4%. Ông Sơn nhấn mạnh: "Khoảng cách này cho thấy dư địa là có thật, nhưng để lấp đầy cần dòng vốn kiên nhẫn, không thể chỉ dựa vào dòng tiền ngắn hạn."

IPO và bài toán lợi nhuận cho nhà đầu tư

Một trong những rào cản khiến thị trường chưa hút được vốn dài hạn là chất lượng các đợt IPO. Ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT Công ty CP AzFin Việt Nam, cho biết: "Hơn 80% số thương vụ IPO, sau một năm niêm yết, đa số nhà đầu tư bị lỗ." Thực tế này cùng với biến động mạnh của thị trường đã ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý phân bổ vốn dài hạn.

Để cải thiện nguồn cung, ông Sơn đề xuất khuyến khích doanh nghiệp công nghệ và kinh tế mới tham gia niêm yết, đồng thời đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với minh bạch. Ông dẫn lại giai đoạn 2016-2017, khi các thương vụ thoái vốn lớn như VNM, SAB và các đợt niêm yết của ACV, HVN, PLX đã thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư trong và ngoài nước. Cần tái hiện những "khoảnh khắc thăng hoa" này thường xuyên hơn.

Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026

Sự kiện do báo Tuổi Trẻ tổ chức, phối hợp Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sẽ diễn ra chiều 30/10 tại TP.HCM với chủ đề "Dòng vốn mới - Vị thế mới của thị trường chứng khoán Việt Nam". Phiên thảo luận "Việt Nam chào dòng vốn toàn cầu" sẽ tập trung vào các rào cản như giới hạn sở hữu nước ngoài, cơ chế giao dịch và quản trị rủi ro tỉ giá, đồng thời thảo luận giải pháp tận dụng cơ hội sau khi FTSE Russell nâng hạng.

Diễn đàn quy tụ đại diện cơ quan quản lý, FTSE Russell, các quỹ đầu tư, ngân hàng, công ty chứng khoán và chuyên gia tài chính quốc tế. Các diễn giả sẽ trao đổi về việc cải thiện điều kiện thị trường để đáp ứng tiêu chí nâng hạng của MSCI, qua đó nâng cao sức hấp dẫn và thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn cho Việt Nam.