Doanh nghiệp ôm cổ phiếu: Bên 'chật vật', người thu hẹp

Thị trường chứng khoán quý III/2026 diễn biến kém tích cực khiến hoạt động đầu tư cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp ngoài ngành trở thành biến số lớn trong kết quả kinh doanh. VN-Index giảm 4,9% so với cuối quý II, về 1.768,62 điểm, trong khi hơn một nửa số cổ phiếu trên HoSE giao dịch quanh vùng đáy 52 tuần. Nhiều công ty buộc phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán hàng chục tỷ đồng, trong khi một số khác chủ động thu hẹp danh mục.

Lideco (NTL) ghi nhận lỗ quý III do dự phòng cổ phiếu

CTCP Phát triển Đô thị Từ Liêm (Lideco) báo lỗ sau thuế gần 77 tỷ đồng trong quý III, trong khi cùng kỳ năm trước có lãi 13 tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ doanh thu tài chính giảm mạnh và chi phí tài chính tăng do trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán.

Đến cuối tháng 9, danh mục đầu tư chứng khoán của Lideco có giá gốc hơn 605 tỷ đồng, tăng 27% so với đầu năm. Công ty đã trích lập dự phòng hơn 100 tỷ đồng, tương đương 16% giá trị đầu tư. Riêng cổ phiếu TCH của CTCP Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy chiếm tỷ trọng lớn nhất với giá gốc hơn 311 tỷ đồng. Trong quý III, khoản dự phòng tăng thêm gần 76 tỷ đồng.

Nhà Đà Nẵng (NDN) đối mặt áp lực từ danh mục gần 700 tỷ đồng

CTCP Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng cũng ghi nhận danh mục chứng khoán kinh doanh tăng mạnh, đạt giá gốc gần 668 tỷ đồng vào cuối quý III, tương đương gần một nửa tổng tài sản. Các khoản đầu tư lớn gồm HPG (hơn 110 tỷ đồng), VHM (gần 84 tỷ đồng), MBB (hơn 71 tỷ đồng) và GEX (hơn 52 tỷ đồng).

Tổng dự phòng giảm giá chứng khoán tăng từ 14,6 tỷ đồng đầu năm lên khoảng 50,8 tỷ đồng cuối tháng 9. Quý III, NDN lỗ sau thuế 10,44 tỷ đồng trong khi cùng kỳ lãi 70,8 tỷ đồng. Doanh thu tài chính giảm gần 85% xuống 14,6 tỷ đồng, chi phí tài chính tăng hơn 91% lên 26,4 tỷ đồng. Tuy nhiên, riêng cổ phiếu VHM có giá trị thị trường cao hơn giá gốc khoảng 101 tỷ đồng, cho thấy sự phân hóa trong hiệu quả đầu tư.

Macstar (MAC) tăng cường đầu tư HAH nhưng gánh thêm dự phòng LPB

CTCP Tập đoàn Macstar có danh mục chứng khoán kinh doanh tăng lên 136,3 tỷ đồng trong quý III, thêm 42,9 tỷ đồng so với cuối quý II. Khoản đầu tư vào cổ phiếu HAH tăng từ 51,2 tỷ đồng lên 94,1 tỷ đồng, trong khi đầu tư vào LPB giữ nguyên giá gốc 42,2 tỷ đồng nhưng dự phòng giảm giá tăng từ 2,1 tỷ đồng lên 8,8 tỷ đồng.

Kết quả quý III của Macstar cho thấy doanh thu thuần đạt 127 tỷ đồng, tăng 76% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 28% còn 20 tỷ đồng. Doanh thu tài chính sụt giảm từ 46 tỷ đồng xuống 3 tỷ đồng do không phát sinh khoản lãi chuyển nhượng chứng khoán như năm trước.

VLA thu hẹp danh mục hơn 85% sau 9 tháng

CTCP Đầu tư và Phát triển Công nghệ Văn Lang (VLA) – doanh nghiệp gắn với các diễn giả tài chính “dạy làm giàu” – đã giảm giá gốc danh mục cổ phiếu từ gần 4,22 tỷ đồng đầu năm xuống còn 629,5 triệu đồng tại ngày 30/9. Các khoản đầu tư còn lại tập trung chủ yếu vào MSN (434,2 triệu đồng) và KBC (189,5 triệu đồng).

VLA trích lập gần 82,9 triệu đồng dự phòng giảm giá cuối quý III, nhưng việc thu hẹp danh mục không đồng nghĩa ghi nhận lỗ tương ứng do phụ thuộc vào giao dịch mua bán trong kỳ. Quý III, doanh thu của VLA đạt khoảng 554 triệu đồng, giảm 49,2%, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng 52,7% lên 374 triệu đồng. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt gần 1,6 tỷ đồng, giảm khoảng 85% so với cùng kỳ.

Những diễn biến trên cho thấy các doanh nghiệp có biên lợi nhuận phụ thuộc vào đầu tư chứng khoán sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động thị trường. Việc trích lập dự phòng cũng phản ánh mức độ rủi ro và chiến lược quản trị tài chính của từng công ty trong giai đoạn khó khăn.