Ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cùng thời điểm, 27 cổ phiếu Việt Nam lần đầu được thêm vào FTSE Global All Cap, mở ra cơ hội tiếp cận hệ thống chỉ số toàn cầu. Tuy nhiên, diễn biến tuần giao dịch đầu tiên không như kỳ vọng: chỉ 5 trong 27 mã tăng giá, 1 mã đứng giá, còn 21 mã giảm điểm.
Dẫn đầu nhóm tăng là MSB với mức tăng khoảng 8,9%, theo sau là VPB (+5,6%), VJC (+3%), MSN (+2,5%) và HDB (+1%). Ở chiều ngược lại, SSB mất hơn 19%, NVL giảm 7%, VND giảm 5,6%, TCX gần 5%, trong khi HPG giảm hơn 4%. Mức giảm trung vị của nhóm 27 cổ phiếu này là 2,35%, cao hơn mức giảm 1,68% của VN-Index (từ 1.815,66 xuống 1.785,11 điểm). Thanh khoản cũng thu hẹp đáng kể khi giá trị khớp lệnh bình quân trên HoSE chỉ đạt khoảng 12.300 tỷ đồng/phiên, thấp hơn 21,3% so với tuần trước đó.
Dòng tiền liên quan đến việc nâng hạng đã chảy vào thị trường trước ngày 21/9. Trong phiên 18/9 – ngày giao dịch cuối cùng trước khi danh mục mới có hiệu lực, khối ngoại mua ròng hơn 1.200 tỷ đồng, tập trung vào các mã như HPG (251 tỷ), SHB (220 tỷ), STB (200 tỷ), NVL (200 tỷ). SSI Research ước tính riêng các quỹ Vanguard có thể cần mua khoảng 240,5 triệu USD trong tranche đầu tiên.
Tuy nhiên, ngay trong tuần 21-25/9, khối ngoại đảo chiều bán ròng 2.868 tỷ đồng trên HoSE, và nếu tính cả HNX, UPCoM thì tổng bán ròng khoảng 2.768 tỷ đồng. So với tuần trước đó (mua ròng 2.679 tỷ đồng), sự đảo chiều lên tới hơn 5.500 tỷ đồng. Điều này cho thấy dòng vốn nâng hạng không đơn giản là chuỗi mua liên tục sau ngày hiệu lực.
Trong số 27 cổ phiếu vào FTSE Global All Cap, VCB, VIC và VHM thuộc nhóm Large Cap, còn BID, HPG và VPB thuộc Mid Cap. Đây cũng là 6 mã được đưa vào FTSE All-World. Tuy nhiên, chỉ có VPB tăng mạnh 5,6% và BID đứng giá; còn VCB, VIC, VHM, HPG đều giảm trong tuần đầu tiên.
Diễn biến giá cũng không đi cùng chiều với dòng tiền ngoại. MCH được mua ròng 172 tỷ đồng nhưng vẫn giảm 1,4%, trong khi VPB bị bán ròng 464 tỷ đồng nhưng lại tăng hơn 5%. Điều này cho thấy thị trường quay trở lại định giá dựa trên yếu tố nội tại của từng doanh nghiệp.
Tranche đầu tiên chỉ chiếm 10% tỷ trọng dự kiến của FTSE dành cho Việt Nam. Ba đợt bổ sung còn lại (20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và 35% vào tháng 9/2027) sẽ tiếp tục được triển khai. Nhà đầu tư cần theo dõi sát các diễn biến này để đánh giá tác động đến dòng vốn và giá cổ phiếu trong trung hạn.