Chỉ 0,6% doanh nghiệp niêm yết là FDI, UBCKNN muốn thúc đẩy khối này lên sàn

Khối FDI trên sàn chứng khoán Việt Nam và định hướng thúc đẩy lên sàn

Sáng 28/7, hội thảo mang tên “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam” do SSI phối hợp với Daiwa Securities Group tổ chức, tập trung vào việc đẩy mạnh sự tham gia của các doanh nghiệp FDI vào thị trường vốn. Sự kiện có sự tham dự của đại diện từ UBCKNN, HoSE, SSI, Daiwa Securities Group, EY và A&O Shearman, cùng nhiều doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam.

Dòng bài toán được nêu rõ: đưa doanh nghiệp FDI tham gia sâu hơn thông qua niêm yết cổ phiếu, phát hành trái phiếu và các công cụ huy động vốn dài hạn. Theo số liệu được đề cập, hiện chỉ có khoảng 10 doanh nghiệp FDI niêm yết trên hơn 1.600 doanh nghiệp trên sàn chứng khoán, chiếm khoảng 0,15% tổng vốn hóa cho khu vực này, cho thấy dư địa rất lớn để nâng cao chất lượng và quy mô nguồn hàng trên thị trường.

Về mục tiêu dài hạn, UBCKNN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo ba định hướng căn bản: (1) tạo điều kiện cho các doanh nghiệp FDI thực hiện IPO gắn với niêm yết và giảm rào cản chuyển đổi mô hình; (2) sửa đổi Luật Chứng khoán để mở rộng áp dụng xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ phân phối cho nhà đầu tư cá nhân và xây dựng khung pháp lý cho tài sản số; (3) nâng chuẩn quản trị và minh bạch thông tin nhằm bảo vệ nhà đầu tư. Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN, nhấn mạnh sự đồng hành của cơ quan quản lý với doanh nghiệp và cam kết thúc đẩy môi trường huy động vốn minh bạch, an toàn.

Caption: Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).

Trong bối cảnh 2026-2030, nền kinh tế được ước tính cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng tổng vốn đầu tư xã hội, tương đương 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm. Theo lãnh đạo UBCKNN, quy mô vốn lớn đòi hỏi thị trường tài chính giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng ngắn hạn và tăng vai trò của vốn trên thị trường để huy động nguồn lực trung-dài hạn. Nửa đầu năm 2026 cho thấy tín hiệu mở rộng nguồn vốn với quy mô huy động qua cổ phiếu và trái phiếu lên tới hàng nghìn nghìn tỷ đồng.

Về quy mô thị trường, quý 1-6/2026 cho thấy: quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 82,6% GDP, còn thị trường trái phiếu huy động gần 397.830 tỷ đồng. Giá trị huy động từ phát hành cổ phiếu đạt 110.000 tỷ đồng, tăng khoảng 83,95% so với cùng kỳ năm trước. Các dữ liệu này cho thấy cổ phiếu đang đóng vai trò ngày càng quan trọng như một kênh huy động vốn trung-dài hạn trong nền kinh tế.

Caption: Bức tranh quy mô thị trường cổ phiếu và hoạt động huy động vốn trong 6 tháng đầu năm 2026. Nguồn: UBCKNN.

Điểm sáng được kỳ vọng là FTSE Russell sẽ đưa Việt Nam vào nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ 21/9/2026, đồng thời triển khai Thông tư 08/2026/TT-BTC, nhằm tháo gỡ thêm các rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tại hội thảo, nhiều định chế tài chính quốc tế như Vanguard, Blackstone, UBS và Morgan Stanley được cho là đã hoàn tất công tác chuẩn bị để tham gia thị trường khi nâng cấp có hiệu lực.

Ở góc độ trung gian, SSI cho biết các công ty chứng khoán đang mở rộng vai trò từ môi giới, tư vấn phát hành sang kết nối doanh nghiệp với các nguồn vốn chiến lược trong và ngoài nước thông qua hoạt động Investment Banking. Việc hợp tác với Deutsche Bank đã được triển khai để hỗ trợ doanh nghiệp Việt tiếp cận vốn quốc tế, và sự kiện lần này cùng Daiwa Securities Group hướng tới mục tiêu đưa nhiều doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam tiếp cận thị trường vốn trong nước, từ đó gia tăng nguồn hàng chất lượng cho thị trường chứng khoán và nâng cao độ sâu thanh khoản.