Một hiện tượng trái chiều đang diễn ra trên thị trường chứng khoán khi VN-Index được duy trì nhịp bởi nhóm cổ phiếu dẫn dắt, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chưa hồi phục đủ sức hút. Dòng tiền thận trọng cùng thanh khoản suy giảm và áp lực bán ròng từ khối ngoại đã khiến thị trường thiếu động lực lan tỏa, tạo trạng thái “xanh vỏ, đỏ lòng”.
Theo ông Lương Duy Phước – Giám đốc Phân tích tại Chứng khoán Kafi, cần phân biệt rõ giữa “Index” và “Market”. Việc VN-Index duy trì ở vùng cao không phản ánh đầy đủ sức khỏe của toàn thị trường, bởi phần lớn mức tăng hiện nay đến từ các nhóm dẫn dắt như ngân hàng và Vingroup, trong khi nhiều cổ phiếu khác vẫn đang đi ngang hoặc điều chỉnh.
Một thị trường khỏe không chỉ được đánh giá ở mức tăng của chỉ số mà còn ở khả năng tạo lợi nhuận cho số đông nhà đầu tư. Thanh khoản bình quân từ đầu năm 2026 hiện quanh mức 26.000 tỷ đồng/phiên, thấp hơn nhiều so với giai đoạn sôi động năm trước, cho thấy dòng tiền lớn vẫn chưa sẵn sàng mua đuổi tại mức giá hiện tại và đang chờ thêm tín hiệu từ kết quả kinh doanh cũng như triển vọng vĩ mô. Bên cạnh đó, xu hướng bán ròng của khối ngoại cũng ảnh hưởng đến tâm lý và hạn chế sự lan tỏa của dòng tiền.
Khác với giai đoạn đầu chu kỳ tăng 2025 khi dòng tiền lan tỏa rộng, thị trường hiện ở giai đoạn phân hóa cao hơn. Nhà đầu tư sẽ cần tập trung chọn lọc vào đúng doanh nghiệp thay vì chỉ mua theo xu hướng thị trường.
Chuyên gia cho rằng để trạng thái “cưa chân bàn” chấm dứt, thị trường cần hội tụ ba yếu tố quan trọng. Thứ nhất, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp phải lan tỏa sang nhiều ngành thay vì tập trung ở một nhóm dẫn dắt. Thứ hai, thanh khoản cũng như độ rộng thị trường cần được cải thiện, thể hiện qua nhiều cổ phiếu hình thành xu hướng tăng bền vững. Cuối cùng, sự trở lại của dòng vốn tổ chức và khối ngoại sẽ đóng vai trò then chốt, tạo động lực cho thị trường.
Với bối cảnh hiện tại, cơ hội có thể xuất hiện nhưng thị trường đã không còn ở thời kỳ “mua toàn thị trường” mà chuyển sang giai đoạn “mua doanh nghiệp”. Dòng tiền sẽ tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và định giá hấp dẫn.
Kết quả kinh doanh quý II được xem là phép thử quan trọng ngắn hạn, nơi các câu chuyện nâng hạng sẽ được nhìn nhận ở tầm dài hạn. Nhà đầu tư nên theo dõi sát các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng GDP, chính sách tiền tệ, mặt bằng lãi suất và tốc độ tăng trưởng tín dụng. Nếu nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực và lãi suất ổn định, đây sẽ là nền tảng hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp và cải thiện khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.
Về câu chuyện nâng hạng, việc Việt Nam vẫn chưa được MSCI nâng hạng không nên bị nhìn nhận quá bi quan. MSCI và FTSE Russell là hai hệ thống đánh giá độc lập với tiêu chí khác nhau; do đó, chưa được nâng hạng MSCI không làm thay đổi triển vọng lộ trình FTSE Russell. Trong dài hạn, nâng hạng được kỳ vọng thu hút vốn ngoại, cải thiện thanh khoản và mở rộng sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế, từ đó định giá thị trường Việt Nam ở mức cao hơn.