Nắn dòng tín dụng vào nhu cầu tăng trưởng

Nắn dòng tín dụng và nhu cầu tăng trưởng

(ĐTTCO) – Mùa ĐHCĐ đang diễn ra sôi động, riêng ngành ngân hàng đã công bố những kết quả lợi nhuận năm 2025 ấn tượng, với mức tăng 20-50% ở nhiều ngân hàng.

Đây là một bức tranh nguồn vốn quan trọng cho nền kinh tế. Việc nắn dòng tín dụng được xem như yếu tố then chốt để đạt được mức tăng trưởng hai chữ số và vẫn đảm bảo chất lượng dòng vốn chảy vào các khu vực tạo giá trị thực sự.

Nhìn lại, quy mô dư nợ tín dụng ngành ngân hàng năm 2025 đạt 18,58 triệu tỷ đồng; năm 2026 mục tiêu tăng trưởng khoảng 15%, tương đương thêm khoảng 2,8 triệu tỷ đồng.

Dù mức tăng này thấp hơn 18% của năm trước, nhưng vẫn là lượng vốn lớn cho nền kinh tế. Đáng chú ý, thực tế nhiều năm cho thấy bất động sản (BĐS) luôn là “thỏi nam châm” hút vốn tín dụng.

Đến cuối năm 2025, dư nợ của BĐS khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, chiếm gần 25% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Tại nhiều ngân hàng, tỷ lệ này vượt 30%, thậm chí có nơi trên 50%.

Đặc biệt quy mô tài sản bảo đảm là BĐS mà các ngân hàng đang nắm giữ cũng ở mức rất lớn. Theo báo cáo của nhóm NHTM lớn gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank và MB, tổng giá trị tài sản nhận thế chấp, cầm cố và chiết khấu đến cuối năm 2025 lên tới gần 16 triệu tỷ đồng, riêng BĐS ước khoảng 11,64 triệu tỷ đồng.

Không dừng lại ở đó, trong tổng số 24.800 tỷ đồng mà doanh nghiệp phát hành trái phiếu quý 1 năm nay, BĐS và ngân hàng chiếm đến 90%, cho thấy mức độ “gắn chặt” giữa hệ thống ngân hàng và thị trường BĐS.

Trong khi đó, nền kinh tế phụ thuộc quá lớn vào tín dụng khiến tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam lên tới khoảng 146% – thuộc nhóm cao trên thế giới – nhưng vẫn thiếu vốn trung và dài hạn cho sản xuất, hạ tầng và đổi mới công nghệ.

Dòng tiền không thiếu nhưng phân bổ chưa hiệu quả, thể hiện qua ICOR duy trì ở mức cao 6-7, tức phải bỏ ra nhiều vốn hơn để tạo ra một đơn vị tăng trưởng.

Vì vậy, việc nắn dòng tín dụng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là một chiến lược dài hạn, điều kiện tiên quyết để nền kinh tế phát triển ổn định và bứt tốc.

Nhiều ngân hàng đã từng bước giảm tỷ trọng cho vay BĐS và chuyển hướng sang bán lẻ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, lĩnh vực sản xuất và các khu vực tạo giá trị gia tăng thực chất.

Bên cạnh đó, việc NHNN chỉ đạo giảm lãi suất huy động sẽ giúp tối ưu chi phí vốn đầu vào và gia tăng dư địa cho việc hạ lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất – kinh doanh.

Một giải pháp khác cần được sớm triển khai là đa dạng hóa kênh dẫn vốn, nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng thông qua phát triển thị trường chứng khoán và trái phiếu.

Bởi tín dụng ngân hàng không thể tăng vô hạn: đẩy nhịp tăng trưởng quá nhanh có thể tạo áp lực lạm phát, biến động tỷ giá và ảnh hưởng đến chất lượng tài sản cũng như an toàn vốn.

Bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, chất lượng dòng vốn trung và dài hạn đóng vai trò then chốt. Dòng vốn thực sự trở thành động lực khi được dẫn dắt vào các lĩnh vực tạo giá trị bền vững.

Nắn dòng tín dụng, suy cho cùng, không phải là câu chuyện “siết” hay “nới” mà là định hướng lại dòng tiền, để mỗi đồng vốn thực sự trở thành lực đẩy cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.