Sửa Luật Chứng khoán: Mở đường cho vốn dài hạn, giữ vững kỷ cương thị trường

Nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số đang đặt thị trường chứng khoán trước yêu cầu lớn hơn về huy động nguồn lực trung và dài hạn. Trong phiên thảo luận tại Quốc hội sáng 28/10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, nhiều đại biểu nhấn mạnh việc tháo gỡ rào cản để thị trường vốn phát huy vai trò, đồng thời giữ vững kỷ cương và bảo vệ nhà đầu tư.

Tháo gỡ rào cản để thị trường vốn phát huy vai trò

Sau 26 năm vận hành, thị trường chứng khoán đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng, nhất là khi FTSE Russell nâng hạng thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, theo đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM), nhu cầu vốn đầu tư xã hội tương đương 35–40% GDP trong khi tín dụng ngân hàng chiếm 145–150% GDP, tạo rủi ro lệch pha kỳ hạn khi vốn ngắn hạn dùng cho dự án dài hạn.

Đại biểu đề nghị thị trường vốn cần cung ứng tốt hơn vốn trung và dài hạn, giảm rào cản hành chính, nâng chất lượng hàng hóa niêm yết và mở rộng tiếp cận cho nhà đầu tư ngoại. Ông cũng đề xuất nghiên cứu bảng niêm yết riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tạo điều kiện cho quỹ đầu tư mạo hiểm tham gia.

Về thoái vốn nhà nước, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Huế) chỉ ra vướng mắc khi doanh nghiệp thua lỗ muốn bán cổ phần hiện hữu qua đấu giá. Ông kiến nghị phân biệt việc công bố đấu giá chuyển nhượng cổ phần hiện hữu với phát hành cổ phiếu mới, đồng thời phải cảnh báo rõ tình trạng thua lỗ để nhà đầu tư nhận biết rủi ro.

Đổi mới sáng tạo gắn với bảo vệ nhà đầu tư

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhận được nhiều ý kiến. Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị xác định rõ nguyên tắc tham gia tự nguyện, cung cấp đầy đủ cảnh báo rủi ro, quản lý tách biệt tài sản khách hàng và bảo vệ dữ liệu giao dịch. Ông nhấn mạnh việc nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm không miễn nghĩa vụ cho tổ chức thử nghiệm khi có vi phạm.

Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Hà Nội) lưu ý sự khác biệt giữa thời hạn thử nghiệm tối đa ba năm trong Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo với năm năm tại dự thảo nghị định. Bà đề nghị làm rõ thẩm quyền cấp phép và không miễn trách nhiệm đối với hành vi cố ý vi phạm.

Về trái phiếu doanh nghiệp, các đại biểu lo ngại xung đột lợi ích khi một công ty chứng khoán đồng thời tư vấn, bảo lãnh, đại diện người sở hữu trái phiếu và quản lý tài sản bảo đảm. Kiến nghị được đưa ra là quản lý tách biệt tài sản, công khai xung đột lợi ích và cho phép trái chủ thay thế người đại diện.

Cuối cùng, hạ tầng công nghệ và nhân lực quản lý cũng được quan tâm. Đại biểu Trần Hoàng Ngân nhắc lại sự cố nghẽn lệnh, đề nghị tăng đầu tư công nghệ, hướng tới tự chủ hệ thống phục vụ hơn 14 triệu tài khoản. Đại biểu Bùi Xuân Hải đề xuất ưu đãi nhân lực cho cơ quan quản lý nhà nước, trong khi đại biểu Trần Đình Gia đề nghị quy định chuyển tiếp rõ khi tái cơ cấu tổ chức sở giao dịch.