Số hóa toàn trình hướng tới minh bạch thị trường chứng khoán

Hiện đại hóa hạ tầng số và đảm bảo an toàn thông tin

Tại hội thảo “Hiện đại hóa thị trường chứng khoán trên nền tảng dữ liệu kết nối và hạ tầng số an toàn” diễn ra tại TP.HCM hồi tháng 8, ông Lê Văn Phương, Phó Trưởng ban Công nghệ và Chuyển đổi số của UBCKNN, nhấn mạnh rằng chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hiện đại hóa thị trường không chỉ là ứng dụng công nghệ mới mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ. Thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển với quy mô mở rộng, số nhà đầu tư tăng nhanh, yêu cầu nâng hạng thị trường cấp thiết và hội nhập sâu rộng.

Cơ quan quản lý xác định ba định hướng trọng tâm gồm: tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống giao dịch; xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số đồng bộ, kết nối và khai thác hiệu quả; tăng cường năng lực giám sát, an ninh mạng và an ninh dữ liệu. Ông Lê Văn Phương nhấn mạnh, chuyển đổi số chỉ thành công khi nền tảng an toàn, tin cậy và chống chịu được rủi ro trước các cuộc tấn công mạng.

Thực trạng an ninh mạng và đề xuất từ Viettel

Tại tọa đàm kỷ niệm 30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam, bà Nguyễn Thị Sơn Bình - Phó Giám đốc Trung tâm Giải pháp doanh nghiệp số của Viettel, cảnh báo về ba nhóm rủi ro lớn đối với doanh nghiệp chứng khoán: an toàn thông tin, chứng thực giao dịch và vận hành nội bộ. Theo số liệu từ Công ty An ninh mạng Viettel, năm 2025 có tới 552.000 cuộc tấn công mạng, trong đó 41,18% nhắm vào ngành ngân hàng, tài chính, chứng khoán và bảo hiểm; khoảng 8,5 triệu tài khoản tài chính bị lộ lọt.

Bà Bình cho biết dù đã có Luật Giao dịch điện tử, nhưng các giao dịch vẫn chưa được số hóa toàn trình, vẫn còn các bước thực hiện thủ công và mô hình vận hành không giấy tờ chưa áp dụng triệt để. Các giải pháp đề xuất gồm quản trị nội bộ, giao dịch với khách hàng, hạ tầng dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin, với sự hỗ trợ của chữ ký số, hợp đồng điện tử, eKYC và các tiêu chuẩn như ISO/IEC 27001, PCI DSS, SOC2.

Giải pháp số hóa toàn trình và bốn đề xuất

Viettel giới thiệu quy trình số hóa theo từng giai đoạn từ tìm hiểu dịch vụ, mở tài khoản, giao dịch, thanh toán đến duy trì sử dụng. Các công cụ như Mobile ID, eKYC, chữ ký số, và hệ thống giám sát an toàn (SOC) được tích hợp nhằm giảm thời gian xác thực và tăng tỷ lệ thành công. So sánh với SMS OTP, Mobile ID xác thực dưới 1 giây, tỷ lệ thành công trên 98%, nâng cao trải nghiệm người dùng.

Bà Bình đưa ra bốn đề xuất: sử dụng dịch vụ tin cậy (chữ ký số, chứng thực thông điệp, dấu thời gian) để đảm bảo tính pháp lý; từng bước số hóa toàn trình giao dịch chứng khoán; kết hợp thế mạnh nhà mạng về hạ tầng và dữ liệu lớn; sử dụng dịch vụ hỗ trợ khách hàng đa kênh 24/7 và tổng đài định danh tin cậy.

Các định hướng từ cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ đều hướng tới hiện đại hóa hạ tầng, kết nối dữ liệu, số hóa quy trình và đảm bảo an toàn thông tin. Đây là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái số thống nhất, an toàn và minh bạch cho thị trường chứng khoán Việt Nam.