Giải mã sức khoẻ tài chính của một loạt ông lớn Kỳ 2: Kẻ khóc, người cười khi chứng khoán lên xuống như ‘tàu lượn’

Bức tranh phân hóa lợi nhuận các công ty chứng khoán trong quý III/2026

Thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua nhịp điều chỉnh trong quý III/2026 khi VN-Index giảm 4,9% so với cuối quý II. Giá trị giao dịch bình quân trên HOSE giảm khoảng 58% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lãi suất huy động tiếp tục tăng, tạo áp lực lớn lên hoạt động của các công ty chứng khoán.

Sự phân hóa thể hiện rõ khi một số doanh nghiệp lớn vẫn duy trì tăng trưởng ấn tượng. Cụ thể, SSI ghi nhận doanh thu hợp nhất 9 tháng đạt 9.871 tỉ đồng, tăng 5%, lợi nhuận trước thuế đạt 4.510 tỉ đồng, tăng 11%. Riêng quý III, doanh thu cho vay ký quỹ của SSI đạt 1.115 tỉ đồng, tăng 11%, với dư nợ cho vay 38.300 tỉ đồng.

HSC có tổng doanh thu 9 tháng đạt 3.634 tỉ đồng, tăng 17%, lợi nhuận trước thuế 1.075 tỉ đồng. VNDIRECT đạt doanh thu khoảng 5.391 tỉ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 2.199 tỉ đồng trong 9 tháng, dù quý III lợi nhuận giảm mạnh do môi giới và đầu tư tài chính khó khăn.

Doanh nghiệp nhỏ chịu sức ép nặng nề

Ngược lại, nhiều công ty chứng khoán nhỏ hơn ghi nhận kết quả kém khả quan. DSC có lợi nhuận trước thuế quý III chỉ đạt 4,15 tỉ đồng, giảm gần 98% so với cùng kỳ, lũy kế 9 tháng đạt khoảng 97 tỉ đồng, giảm 67%. Pinetree dù doanh thu tăng 11% lên 125 tỉ đồng nhưng lợi nhuận giảm 28% còn 21 tỉ đồng do chi phí lãi vay tăng 46%. ASAM thậm chí lỗ trước thuế hơn 1 tỉ đồng trong quý III.

Nguyên nhân và triển vọng

Theo các chuyên gia, sự phân hóa xuất phát từ chi phí vốn tăng, thanh khoản suy giảm và cạnh tranh khốc liệt. Ông Kash Ayars Curti từ UBS Asset Management nhận định tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% có thể khiến ngân hàng nâng lãi suất huy động, thu hút tiền gửi và làm giảm dòng tiền vào chứng khoán. Ông Phan Duy Hưng từ VIS Rating chỉ ra rằng lợi nhuận ngành chủ yếu từ cho vay ký quỹ và đầu tư tài chính (mỗi mảng ~35-45%), nhưng biên lãi ròng đang thu hẹp.

Về dài hạn, việc FTSE Russell nâng hạng thị trường lên mới nổi thứ cấp mở ra cơ hội thu hút vốn ngoại. Theo lộ trình, cổ phiếu Việt Nam sẽ được thêm vào chỉ số toàn cầu qua 4 đợt từ tháng 9/2026 đến 9/2027. Tuy nhiên, bà Phạm Minh Hương (VNDIRECT) cảnh báo ngắn hạn vẫn còn thách thức từ lãi suất cao và dòng vốn ngoại chưa trở lại. Các công ty có hệ sinh thái khách hàng rộng, nguồn vốn ổn định và quản trị rủi ro tốt sẽ có lợi thế vượt qua chu kỳ khó khăn.

Bức tranh quý III cho thấy quy mô và chiến lược đa dạng hóa nguồn thu đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, các nhà đầu tư cần theo dõi sát chất lượng tài sản và khả năng kiểm soát chi phí của từng công ty chứng khoán để đưa ra quyết định hợp lý.