Trong báo cáo phân tích mới nhất về hoạt động mua/bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam, CTCP Chứng khoán VietinBank (VBSE, mã CTS) cho thấy áp lực thoái vốn đang có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm cổ phiếu. Sau hơn ba năm bán ròng liên tục, những mã từng chịu áp lực mạnh nhất như VIC và VHM đã ghi nhận mức giảm đáng kể về tỷ trọng sở hữu của khối ngoại.
Theo ước tính của VBSE, khối ngoại đã bán khoảng ba phần tư lượng nắm giữ tại VIC và VHM trong phạm vi tính toán, khiến giá trị bán ròng còn lại chỉ còn khoảng 4.200 tỷ đồng. Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân quy mô lớn như TCB, MBB, HDB cùng các doanh nghiệp đầu ngành như MWG và HPG vẫn duy trì lượng sở hữu ngoại đáng kể, chưa trải qua quá trình giảm tỷ trọng tương ứng.
VBSE cảnh báo rằng nếu xu hướng tái cơ cấu danh mục của nhà đầu tư ngoại tiếp diễn, nhóm cổ phiếu trên sẽ trở thành tâm điểm bán ròng. Trong kịch bản cơ sở, 10 cổ phiếu dự kiến chiếm khoảng 55% lượng bán ròng còn lại, trong đó MWG, ACB, FPT, MCH và HDB có lượng bán lớn nhất so với số cổ phiếu lưu hành, từ 2% trở lên.
Phần lớn các cổ phiếu này có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và xuất hiện phổ biến trong danh mục của nhà đầu tư tổ chức cũng như hoạt động cho vay ký quỹ. Do đó, ngay cả khi áp lực bán ròng toàn thị trường suy giảm, một số mã vẫn có thể chịu sức ép nếu lượng bán tập trung trong thời gian ngắn.
VBSE đánh giá thị trường vẫn có thể hấp thụ lượng bán còn lại nếu áp lực được phân bổ đồng đều theo thời gian. Giá trị bán ròng dự kiến chỉ tương đương khoảng 2,6% thanh khoản bình quân mỗi phiên, ngay cả khi sử dụng mức thanh khoản thấp nhất kể từ đầu năm 2025. Dòng tiền trong nước đã hấp thụ khoảng 365.200 tỷ đồng khối ngoại bán ròng trong hơn ba năm, trong khi số tài khoản nhà đầu tư cá nhân vượt 14 triệu.
Giao dịch của khối ngoại hiện chiếm khoảng 11% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, cho thấy vai trò chủ đạo của dòng vốn trong nước. Tuy nhiên, rủi ro đáng quan tâm nằm ở tốc độ bán, không chỉ tổng giá trị. Trong bối cảnh dư nợ margin gia tăng và thanh khoản suy giảm bốn tháng liên tiếp, những đợt bán dồn dập có thể gây mất cân đối cung cầu ngắn hạn.
Với nhà đầu tư dài hạn, VBSE cho rằng giai đoạn cuối chu kỳ bán ròng có thể tạo cơ hội tích lũy cổ phiếu, nhưng khuyến nghị giải ngân từng phần do thời điểm đảo chiều chưa xác định. Những cổ phiếu đã giảm tỷ trọng lớn của khối ngoại cũng đáng cân nhắc vì áp lực cung đã thu hẹp.
Đối với nhà đầu tư sử dụng margin, cần kiểm soát tỷ lệ vay tại các mã còn lượng sở hữu ngoại lớn và duy trì vùng đệm tài sản. Nhà đầu tư ngắn hạn nên theo dõi riêng giao dịch thỏa thuận và bán ròng qua khớp lệnh, vì phần lớn lượng bán gần đây được thực hiện qua thỏa thuận khối lượng lớn, ít tạo áp lực trực tiếp lên giá khớp lệnh.