Áp lực bán giải chấp cổ phiếu bủa vây lãnh đạo doanh nghiệp

LÃNH ĐẠO DOANH NGHIỆP LIÊN TIẾP BỊ BÁN GIẢI CHẤP CỔ PHIẾU

Thị trường chứng khoán đang liên tục điều chỉnh về vùng đáy mới, và áp lực từ các khoản vay cầm cố cổ phiếu bắt đầu bộc lộ rõ khi một số lãnh đạo doanh nghiệp và người có liên quan bị các công ty chứng khoán bán giải chấp do cổ phiếu lao dốc.

Trong diễn biến mới nhất, Công ty Cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công (mã chứng khoán: TCM) cho biết FPT Securities (FPTS) đã hoàn tất bán giải chấp 128.400 cổ phiếu TCM, thuộc sở hữu của ông Nguyễn Văn Nghĩa, Thành viên Hội đồng quản trị, trong phiên ngày 24/7. Giá đóng cửa ngày hôm đó ghi nhận ở mức 17.300 đồng/cổ phiếu, tương đương giá trị khoảng 2,2 tỷ đồng và là mức thấp nhất kể từ tháng 11/2020.

Tại Công ty Cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (mã chứng khoán: HDC), bà Nguyễn Tú Quỳnh, con dâu Chủ tịch HĐQT Đoàn Hữu Thuận, vừa bị bán giải chấp 515.900 cổ phiếu trong ba phiên từ ngày 21 đến 23/7. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của bà Quỳnh giảm từ 1,11% xuống còn 0,89% vốn điều lệ.

Cổ phiếu HDC tiếp tục mất giá; kết thúc phiên 24/7, mã này còn ở mức 11.700 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất kể từ đầu năm 2021 và giảm khoảng 63% so với đỉnh vào tháng 10 năm ngoái.

Ở một diễn biến khác, Công ty Cổ phần Tập đoàn DIC (mã chứng khoán: DIG) cũng chứng kiến áp lực giải chấp gia tăng. Cổ phiếu DIG rơi xuống 10.300 đồng/cổ phiếu, mất gần 60% so với đỉnh và ở vùng thấp nhất từ tháng 2/2023. Trong ba phiên từ 21–23/7, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Hùng Cường bị bán giải chấp hơn 11 triệu cổ phiếu, giảm tỷ lệ sở hữu từ 5,09% xuống 3,69%, và không còn là cổ đông lớn của DIG.

Không dừng lại ở đó, áp lực giải chấp còn lan sang các thành viên gia đình của lãnh đạo DIC Group. Bà Lê Thị Hà Thành – mẹ của ông Cường – bị bán giải chấp hơn 2 triệu cổ phiếu, trong khi bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Chủ tịch HĐQT và là em gái của ông Cường, bị bán giải chấp hơn 1 triệu cổ phiếu. Tổng cộng chỉ trong vài ngày, lượng cổ phiếu DIG bị bán giải chấp của gia đình Chủ tịch đã vượt 14,3 triệu đơn vị.

LÀN SÓNG GIẢI CHẤP DIỆN RỘNG LIỆU CÓ DIỄN RA?

Làn sóng bán giải chấp xuất hiện trong bối cảnh thị trường đang chịu sức ép từ nhiều phía. Ước tính đến cuối quý 2/2026, tổng dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán, bao gồm cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán, đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với quý trước. Đây là mức cao nhất từ trước tới nay, cho thấy quy mô đòn bẩy trên thị trường vẫn ở mức rất lớn bất chấp diễn biến điều chỉnh của VN-Index.

Việc dư nợ margin ở mức cao không đồng nghĩa thị trường sẽ ngay lập tức đối mặt với làn sóng giải chấp diện rộng. Tuy nhiên, khi giá cổ phiếu giảm sâu trong thời gian ngắn, đặc biệt ở nhóm có tỷ lệ cầm cố cao, rủi ro từ các khoản cho vay ký quỹ sẽ tăng lên đáng kể. Nếu nhà đầu tư không kịp bổ sung tài sản bảo đảm hoặc giảm dư nợ, các công ty chứng khoán có thể buộc phải bán giải chấp để đảm bảo an toàn cho khoản vay.

Trong khi đó, dòng tiền thị trường vẫn chưa có tín hiệu cải thiện rõ rệt. Dù nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn đã giảm mạnh, lực cầu bắt đáy vẫn khá dè dặt và thanh khoản ở mức thấp trong nhiều tháng. Ngoài ra, khối ngoại tiếp tục xu hướng bán ròng mạnh khi phiên gần đây ghi nhận dòng vốn ròng âm trên HoSE, ảnh hưởng đến tâm lý và định hướng thị trường.

Ở góc độ định giá, nhiều chuyên gia nhận định VN-Index đang trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh. Nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu Vingroup, VN-Index hiện ở quanh mức P/E khoảng 10 lần, thấp hơn nhiều so với mức trung bình qua nhiều năm và ở vùng định giá từng xuất hiện trong các giai đoạn biến động mạnh trước đây.

Tuy nhiên, định giá thấp không đồng nghĩa rủi ro đã kết thúc. Trong ngắn hạn, nhà đầu tư được khuyến nghị quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng trong các nhịp hồi và tuyệt đối tránh sử dụng đòn bẩy. Chỉ nên giải ngân khi thị trường xác nhận tạo đáy và thanh khoản được cải thiện tại vùng khoảng 1.660–1.670 điểm.

• TCM đã chứng kiến bán giải chấp 128.400 cổ phiếu bởi FPTS, với giá 17.300 đồng trong ngày 24/7.
• HDC và DIG ghi nhận áp lực giải chấp từ chủ sở hữu và gia đình lãnh đạo với mức độ khác nhau.
• Dư nợ cho vay margin toàn thị trường ước tính ở mức 445.000 tỷ đồng vào cuối quý II/2026, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với quý trước.
• Nền thanh khoản ở mức thấp và dòng vốn ngoại tiếp tục bán ròng, tạo áp lực ngắn hạn lên thị trường.