Ngân hàng dịch chuyển sang mô hình đa dịch vụ

Ngân hàng chuyển sang mô hình đa dịch vụ

Trong bối cảnh chênh lệch lãi suất huy động và cho vay bị thu hẹp khiến biên lợi nhuận (NIM) gặp khó, các ngân hàng đang chủ động dịch chuyển chiến lược để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Các TCTD đang mở rộng hệ sinh thái tài chính và tăng tỷ trọng nguồn thu ngoài lãi, nhằm khai thác hiệu quả hơn giá trị trên mỗi khách hàng. Họ đang đẩy mạnh cung cấp các giải pháp tài chính toàn diện, tích hợp nhiều dịch vụ như bảo hiểm, chứng khoán và quản lý tài sản trong cùng một hệ sinh thái.

Trong Đại hội đồng cổ đông 2026, VPBank (VPB) đã thông qua phương án góp vốn thành lập công ty con hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ. Hồ sơ xin chấp thuận từ cơ quan quản lý đang được hoàn thiện. Dự án này dự kiến triển khai các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm liên kết, nhằm bổ sung hai mảnh ghép còn thiếu cho hệ sinh thái tài chính của ngân hàng, theo lời Bùi Hải Quân, Phó Chủ tịch HĐQT.

Trước đó, nhiều ngân hàng đã tham gia lĩnh vực bảo hiểm để hoàn thiện hệ sinh thái: BIDV, Techcombank và MB hiện có doanh nghiệp bảo hiểm riêng. HDBank phát triển mảng này thông qua liên kết với các công ty bảo hiểm và tài chính trong hệ sinh thái Sovico. Ở mảng chứng khoán, việc nâng tỷ lệ sở hữu hoặc nắm quyền chi phối tại các công ty chứng khoán cho thấy các ngân hàng muốn tối ưu hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, sàn giao dịch hàng hóa và tài sản số đang mở ra cơ hội cho các ngân hàng làm trung tâm, như MSB dự kiến tham gia lưu ký và cung cấp cơ sở vật chất cho sàn giao dịch bạc thỏi.

Ở lĩnh vực tài sản số, sự xuất hiện của các doanh nghiệp có sự hậu thuẫn của ngân hàng như VPBank, Techcombank và LPBank cho thấy mức độ quan tâm ngày càng lớn. Một điểm nhấn đáng chú ý là xu hướng tham gia Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC), nơi được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho các hoạt động tài chính xuyên biên giới và các nghiệp vụ phức tạp hơn.

Những ngân hàng lớn như Vietcombank và VietinBank đã xin ý kiến cổ đông về việc thành lập pháp nhân tại IFC, trong khi danh sách các tổ chức quan tâm ngày càng mở rộng. Việc có mặt tại IFC không chỉ mở rộng địa bàn mà còn giúp các ngân hàng tiếp cận các sản phẩm tài chính hiện đại, từ ngân hàng đầu tư đến dịch vụ tài sản số, qua đó tăng cường năng lực cạnh tranh dài hạn.

Các chuyên gia của SSI Research nhìn nhận xu hướng phát triển hệ sinh thái tài chính là bước đi tất yếu trong bối cảnh mô hình ngân hàng truyền thống dần bộc lộ giới hạn. Theo SSI, tích hợp các dịch vụ như bảo hiểm, chứng khoán và quản lý tài sản không chỉ tăng khả năng bán chéo mà còn cải thiện đáng kể biên lợi nhuận trên mỗi khách hàng. Đồng thời, nguồn thu ngoài lãi được dự báo sẽ ngày càng quan trọng để bù đắp cho sự suy giảm của NIM, giúp các ngân hàng duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong trung và dài hạn. Việc chuyển sang mô hình đa dịch vụ cũng đòi hỏi sự thay đổi về tư duy kinh doanh và nâng cao năng lực tài chính của các ngân hàng.

Ở khối ngân hàng nhà nước, Vietcombank dự kiến phát hành hơn 1 tỷ cổ phiếu tại đại hội 2026, nhằm tăng vốn thêm tối đa 10.687 tỷ đồng, tiếp nối kế hoạch chào bán 6,5% cổ phần từ năm trước. Trong khi đó, VietinBank dự kiến tăng thêm hơn 28.000 tỷ đồng từ lợi nhuận giữ lại giai đoạn 2023–2024, tương đương mức tăng vốn điều lệ khoảng 36,3%.

Tuy nhiên, mở rộng hệ sinh thái đi kèm với yêu cầu kiểm soát rủi ro liên kết giữa các mảng nghiệp vụ mới và tăng cường năng lực quản trị để bảo vệ an toàn hệ thống. Các ngân hàng cho biết sẽ áp dụng lộ trình thận trọng, triển khai từng bước để phòng ngừa rủi ro pháp lý và thị trường khi đối mặt với biến động và thách thức thanh khoản.

Các điểm nổi bật

• Đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi nhằm bù đắp cho NIM chịu áp lực.
• VPBank đã thông qua kế hoạch mở rộng hệ sinh thái, gồm công ty con bảo hiểm nhân thọ.
• BIDV, Techcombank và MB đã có đơn vị bảo hiểm riêng, HDBank liên kết Sovico.
• MSB dự kiến tham gia lưu ký và hỗ trợ vận hành cho sàn giao dịch bạc thỏi.
• IFC được xem như nền tảng cho hoạt động tài chính xuyên biên giới và các nghiệp vụ phức tạp hơn.
• SSI Research cho rằng mô hình này có thể tăng hiệu quả bán hàng và biên lợi nhuận trên từng khách hàng.