'Nếu tăng lãi suất quá nhanh, nợ xấu sẽ bùng phát'

Những thách thức và phân hóa lợi nhuận ngân hàng trước áp lực NIM khi tăng lãi suất nhanh

Đại hội đồng cổ đông MB cho thấy nhận định của MB (Ngân hàng MB – mã Cổ phiếu tương ứng tại thị trường chứng khoán là MBB) về biên lãi thuần (NIM) toàn ngành sẽ tiếp tục chịu áp lực trong năm nay. Tổng Giám đốc Phạm Như Ánh nhấn mạnh: nguồn vốn huy động có lúc lên tới 8-9%/năm, trong khi lãi suất cho vay khó tăng mạnh do khách hàng vẫn chịu đựng. Ông cho rằng nếu tăng lãi suất quá nhanh, nợ xấu sẽ bộc lộ và tăng rủi ro cho toàn hệ thống.

Lợi nhuận của các ngân hàng hiện đang phân hóa mạnh. Trong khi nhiều ngân hàng duy trì đà tăng trưởng, một số đơn vị cho thấy áp lực về biên lợi nhuận và chi phí dự phòng cao. Tại đại hội mới đây, MB cho biết lợi nhuận hợp nhất quý I đạt khoảng 9.500 tỷ đồng, riêng ngân hàng mẹ đạt 8.866 tỷ đồng, tăng lần lượt 13,3% và 15,3%, nhờ doanh thu tăng trưởng trên hơn 21% và tín dụng tăng 3,3%. Cũng trong quý I, Techcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 8.869 tỷ đồng, tăng 22,5%, xứng đáng là mức cao nhất từ trước đến nay ở quý I. Đáng chú ý, mảng dịch vụ của Techcombank trở thành điểm sáng với lãi thuần 3.148 tỷ đồng, tăng trên 70%, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang nguồn thu ngoài lãi đang có hiệu quả.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, BIDV đạt lợi nhuận trước thuế hợp nhất 8.572 tỷ đồng, tăng 15,6%, trong khi VPBank ghi nhận lãi 7.921 tỷ đồng, tăng gần 58% nhờ mở rộng tín dụng ở cả doanh nghiệp và khách hàng cá nhân. Quy mô tín dụng hợp nhất của các ngân hàng này vượt 1,06 triệu tỷ đồng. Các ngân hàng trung bình như ACB, SHB hay Sacombank cũng ghi nhận kết quả khả quan: ACB khoảng 5.400 tỷ đồng, SHB 4.660 tỷ đồng, và Sacombank 3.572 tỷ đồng, với tiến độ hoàn thành kế hoạch 2026 lần lượt đạt 41% của quý I.

Áp lực chi phí vốn và biên lợi nhuận là một thách thức lớn. Tại đại hội, ông Nguyễn Đức Vinh (Tổng Giám đốc VPBank) cho biết thanh khoản thị trường trong quý I đã có thời điểm căng thẳng, đẩy lãi suất huy động lên mức cao nhất trong vòng 3 năm, buộc các ngân hàng phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn để duy trì tăng trưởng. Trong khi dư địa tín dụng bị giới hạn, nhiều ngân hàng đẩy mạnh khai thác hệ sinh thái và nguồn thu ngoài lãi để bù đắp. Tuy vậy, khối lượng và biên lãi thuần (NIM) vẫn đang co hẹp. Theo Sacombank, NIM năm 2025 là 3,27%, trong khi NIM toàn ngành đã giảm xuống khoảng 2,73%, khiến việc duy trì NIM trong năm 2026 trở nên khó khăn khi lãi suất huy động vẫn tăng và lãi suất cho vay chưa thể điều chỉnh tương ứng.

Nhìn chung, bức tranh ngành ngân hàng quý I/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các ngân hàng lớn và nhóm mid-cap. Trong khi một số ngân hàng như MB, Techcombank và VPBank duy trì đà tăng trưởng nhờ đa dạng nguồn thu và tín dụng mở rộng, thì chi phí vốn leo thang và tình hình nợ xấu tiềm ẩn là rủi ro cần quản trị chặt chẽ. Khả năng kiểm soát chi phí, đa dạng hóa nguồn thu và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố then chốt để các ngân hàng duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.

• LPBank (LienVietPostBank – LPB): tổng thu nhập hoạt động đạt 5.154 tỷ đồng, lãi thuần từ cho vay đạt 3.878 tỷ đồng, tăng hơn 18%, nhưng lãi thuần từ dịch vụ giảm 19,4% và biên lợi nhuận chịu áp lực do chi phí dự phòng tăng.
• BIDV, VPBank: lợi nhuận trước thuế hợp nhất lần lượt 8.572 tỷ đồng và 7.921 tỷ đồng, với tín dụng hợp nhất vượt 1,06 triệu tỷ đồng.
• MB và Techcombank: lợi nhuận quý I lần lượt 9.500 tỷ đồng và 8.869 tỷ đồng, trong đó lãi thuần từ dịch vụ của Techcombank đạt 3.148 tỷ đồng, tăng > 70%.
• Các ngân hàng ACB, SHB, Sacombank ghi nhận kết quả tích cực với ACB khoảng 5.400 tỷ đồng, SHB 4.660 tỷ đồng, và Sacombank 3.572 tỷ đồng.

Những diễn biến này cho thấy sự khó khăn và thách thức về biên lợi nhuận trong bối cảnh lãi suất biến động, đồng thời cho thấy vai trò của chiến lược kiểm soát chi phí và đa dạng hóa nguồn thu là yếu tố sống còn để các ngân hàng duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026.