Khung thuế cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam bước vào giai đoạn thí điểm

Trong bối cảnh tài sản mã hóa ngày càng được pháp luật công nhận và thị trường nội địa chuẩn bị bước vào giai đoạn thí điểm, cơ quan soạn thảo đã có điều chỉnh đáng chú ý đối với quy định thuế liên quan đến giao dịch trên thị trường này. Cụ thể, quy định khấu trừ thuế 0,1% trên doanh thu từ mỗi giao dịch tài sản mã hóa được loại bỏ trong dự thảo Thông tư mới. Tuy vậy, thông lệ tính thuế vẫn sẽ theo cơ chế hiện hành và nhà đầu tư vẫn phải nộp 0,1% trên giá trị bán ra, với sàn giao dịch hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ thực hiện khấu trừ thay cho nhà đầu tư.

Điểm trọng tâm của thay đổi không phải là mức thuế tăng hay giảm, mà là cách xác định doanh thu và cách áp dụng khấu trừ cho từng giao dịch. Theo đó, cơ quan quản lý vẫn giữ nguyên nguyên tắc đánh thuế trên trị giá giao dịch, đồng thời điều chỉnh cách thức xác định doanh thu cho mục đích thuế ở phạm vi cụ thể.

Về mẫu tờ khai liên quan đến khấu trừ thuế đối với cá nhân và tổ chức nước ngoài có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa, nội dung gợi ý trước đó về phân nhóm theo tình trạng cư trú đã được cân nhắc kỹ. Tuy nhiên, Cục Thuế cho biết không tiếp thu đề xuất này và sẽ áp dụng phần lớn nguyên tắc phân loại cư trú theo Luật Thuế thu nhập cá nhân và các thỏa thuận tránh đánh thuế hai lần, đồng thời tham chiếu khung báo cáo tài sản mã hóa (CARF) của OECD.

Đáng chú ý, cơ chế quản lý hiện nay được thiết kế để dựa trên mô hình tương tự thị trường chứng khoán cho giai đoạn thí điểm. Trong thời gian này, các hoạt động kinh doanh và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được giới hạn cho các doanh nghiệp Việt Nam và bao gồm tổ chức thị trường, tự doanh, lưu ký và nền tảng phát hành tài sản mã hóa.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nền tảng, Việt Nam đang thúc đẩy thành lập sàn giao dịch nội địa nhằm giữ dòng vốn trong nước và phát triển hệ sinh thái tài chính số. Đến thời điểm hiện tại, đã có vòng sơ tuyển cho 5 hồ sơ nộp, gồm Techcombank, VPBank, LPBank, VIX và Sun Group, cho phép vận hành các hoạt động giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam trong giai đoạn đầu.

Việt Nam được xem là một trong các nước có mức độ tiếp nhận crypto cao với hàng chục triệu người từng tham gia và khối lượng giao dịch nội địa dự báo lớn.
Phương thức thí điểm dự kiến chỉ cho phép tối đa 5 đơn vị được cấp phép nhằm kiểm soát rủi ro trước khi mở rộng.
Dòng tiền chủ yếu hiện vẫn chảy qua các sàn nước ngoài như Binance, OKX hoặc Bybit, nên việc hình thành sàn nội địa được kỳ vọng giữ lại nguồn vốn và thúc đẩy hệ sinh thái số.

Nhìn chung, các diễn đàn quản lý đang hướng tới một khung pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường tài sản số, với sự cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố rủi ro, quản trị và tính minh bạch. Các quyết định trong dự thảo liên quan đến thuế và cơ chế vận hành sàn sẽ ảnh hưởng tới định giá và tâm lý thị trường đối với các tài sản mã hóa tại Việt Nam trong ngắn và trung hạn.