Hé lộ lý do các ngân hàng dồn dập tăng lãi suất huy động

Trong tháng 3, thị trường tiền tệ ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi mặt bằng lãi suất huy động đồng loạt tăng tại nhiều ngân hàng. Không chỉ nhóm ngân hàng nhỏ và tầm trung, làn sóng điều chỉnh lần này đã lan sang cả những ông lớn trong hệ thống, cho thấy áp lực huy động vốn đang gia tăng rõ nét.

Theo số liệu từ đầu tháng 3 đến nay, đã có 18 ngân hàng tăng lãi suất huy động, bao gồm VPBank, Sacombank, VietBank, MB, SHB, NCB, Techcombank, VietinBank, BIDV, BVBank, Vietcombank, Agribank, Saigonbank, OCB, MBV, Bac A Bank, TPBank và VCBNeo.

Tại thời điểm công bố, lãi suất huy động niêm yết được điều chỉnh phổ biến ở mức 0,5–1,2 điểm % tùy kỳ hạn, trong khi lãi suất ngắn hạn dưới 6 tháng được giữ ở mức kịch trần 4,75%/năm.

Ví dụ, ở VPBank, ba lần tăng lãi suất trong vòng nửa tháng đã đẩy lãi suất huy động ở kỳ hạn 10–12 tháng lên 7,1%/năm, tăng khoảng 0,4–0,8 điểm % so với cuối tháng 2. Techcombank cũng nằm trong nhóm điều chỉnh mạnh khi lãi suất kỳ hạn từ 6–11 tháng tăng khoảng 0,8%/năm, còn kỳ hạn 12 tháng tăng gần 0,9%/năm; nhiều sản phẩm có thể có mức thực nhận trên 8%/năm nhờ các chương trình ưu đãi.

Cùng xu hướng, Sacombank đã tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên với mức điều chỉnh từ 0,5–0,9 điểm %. MB cũng ghi nhận mức tăng đáng kể ở kỳ hạn dài, với kỳ hạn 12 tháng tăng 1,1%/năm, và một số kỳ hạn dài hơn có thể lên tới 7,5%/năm.

Không chỉ nhóm ngân hàng tư nhân, nhóm Big4 gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank đã tham gia đợt tăng, với mức tăng 0,2–1,2 điểm % tại hầu hết các kỳ hạn. Đáng chú ý, lãi suất huy động cho kỳ hạn 24 tháng ở các ngân hàng này tăng mạnh từ 5,3%/năm lên 6,5%/năm, tương đương mức tăng lên tới 1,2 điểm %.

Trong bối cảnh này, thực tế tại nhiều chi nhánh vẫn ghi nhận mức lãi suất cao hơn so với công bố trên website, với một số trường hợp lên tới 8–9%/năm ở một số sản phẩm, cho thấy sự cạnh tranh huy động vốn đang và sẽ duy trì ở mức cao.

{}

Theo các phân tích viên, nguyên nhân khiến lãi suất huy động tăng mạnh bắt nguồn từ nhiều yếu tố đồng thời. Trước hết, nhu cầu vốn của hệ thống ngân hàng đang tăng lên khi bước vào chu kỳ tăng trưởng tín dụng. Việc nâng lãi suất được xem như biện pháp cải thiện cơ cấu nguồn vốn, đảm bảo tỷ lệ an toàn thanh khoản và chuẩn bị dư địa cho hoạt động cho vay trong các quý tới.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn duy trì ở mức cao, khiến chi phí vốn trên toàn cầu chưa giảm như kỳ vọng, tạo áp lực gián tiếp lên mặt bằng lãi suất trong nước. Cạnh tranh huy động vốn ngày càng gay gắt khi một số ngân hàng lớn tăng lãi suất, tạo hiệu ứng lan tỏa buộc các ngân hàng khác điều chỉnh để giữ chân khách hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng tư nhân vừa và nhỏ.

MBS nhận định rằng áp lực huy động vốn vẫn hiện hữu dù mức tăng từ năm 2025 đã đạt 1–1,5 điểm %.
VDSC cho rằng huy động tăng khoảng 0,8% trong hai tháng đầu năm trong khi tín dụng tăng 1,4%, cho thấy khoảng cách cung-cầu vốn vẫn tồn tại và lãi suất có thể tiếp tục tăng ngắn hạn.
VCBS cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng do áp lực cân đối nguồn vốn và nhu cầu giải ngân đầu tư công mạnh mẽ trong năm 2026, nhưng đà tăng sẽ không như trước.
ACBS dự báo xu hướng tăng có thể tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026 cho tới khi tỷ giá trở nên thuận lợi hơn và tình hình địa chính trị được hạ nhiệt.

Viễn cảnh này cho thấy sự điều chỉnh của lãi suất huy động có thể tiếp diễn ngắn hạn khi các ngân hàng cân nhắc giữa nhu cầu vốn, chi phí và rủi ro liquidity, đồng thời chịu tác động từ yếu tố địa chính trị và biến động tỷ giá.