Trải qua hơn hai thập kỷ phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, với quy mô vốn hóa vượt 8 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 80% GDP. Dù thanh khoản duy trì ổn định từ 15.000 đến 25.000 tỷ đồng mỗi phiên, cấu trúc nhà đầu tư vẫn có sự mất cân đối khi cá nhân trong nước chiếm tới 99% tài khoản và thực hiện 80-85% giá trị giao dịch hàng ngày.
Ngành quản lý quỹ đã có bước tiến vượt bậc khi tài sản quản lý (AUM) đạt hơn 846.000 tỷ đồng vào giữa năm 2026 (gấp 6,8 lần so với năm 2015), với 43 công ty quản lý quỹ vận hành 142 quỹ đầu tư. Tuy nhiên, quy mô này mới chỉ tương đương khoảng 6% GDP, thấp hơn nhiều so với Thái Lan (31%), Malaysia (56%) hay Hàn Quốc (84%).
Theo đề án của Bộ Tài chính, thị trường đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân xuống khoảng 70%, trong khi tổ chức và nước ngoài tăng lên 30%. Số lượng quỹ đầu tư chứng khoán dự kiến đạt 500 quỹ, và số nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ sẽ tăng lên 2,5 triệu người.
Đề án cũng nhấn mạnh việc phát triển các loại hình quỹ mới, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng hạn mức đầu tư cho quỹ mở và khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia qua các định chế chuyên nghiệp. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ siết chặt công tác quản lý người hành nghề và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu nhà đầu tư.
Với khối ngoại, các thủ tục mở tài khoản, giao dịch và chuyển lợi nhuận về nước sẽ dần được đơn giản hóa theo lộ trình phù hợp. Việc xây dựng cấu trúc nhà đầu tư bền vững không chỉ dừng ở số lượng mà còn nâng cao chất lượng nhà đầu tư, chuyển từ tư duy đầu cơ sang đầu tư dài hạn, đưa thị trường phát triển ổn định và hiệu quả.