Thị trường tuần đầu nâng hạng: VN-Index ‘bầm dập’ vì ảo vọng dòng tiền ngoại

Tuần đầu sau nâng hạng: VN-Index mất hơn 30 điểm, khối ngoại bán ròng gần 2.800 tỷ đồng

Chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, nhưng tuần giao dịch đầu tiên đã không mang lại niềm vui cho nhà đầu tư. VN-Index giảm khoảng 30 điểm (tương đương gần 2%), với 3 phiên giảm và 2 phiên tăng, xuyên thủng ngưỡng 1.800 điểm và khép lại tuần ở vùng 1.785 điểm. Thanh khoản bình quân chỉ đạt khoảng 16.000 tỷ đồng mỗi phiên, cho thấy dòng tiền không hề bùng nổ như kỳ vọng.

Đáng chú ý, khối ngoại thay vì mua ròng lại bán ròng gần 2.800 tỷ đồng trên sàn HoSE, trái ngược hoàn toàn với mức mua ròng khoảng 2.700 tỷ đồng của tuần trước đó. Điều này đã dập tắt hy vọng về một làn sóng tiền ngoại lớn đổ vào ngay sau sự kiện nâng hạng. Độ rộng thị trường nghiêng về tiêu cực, các phiên tăng điểm chủ yếu do kéo chỉ số nhờ một vài cổ phiếu trụ, điển hình là phiên cuối tuần 25/9 khi VIC và VHM tăng giá, khiến thị trường rơi vào trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng”.

Bài học về kỳ vọng và sự thật dòng tiền

Tuần giao dịch vừa qua là một “gáo nước lạnh” giúp nhà đầu tư nhận ra rằng việc nâng hạng không phải là phép màu tức thời, cũng không tự động mang lại hàng trăm triệu USD cho rổ cổ phiếu FTSE. Dòng tiền từ các quỹ thụ động theo lộ trình của FTSE không đủ sức đối ứng với lực bán mạnh từ các quỹ chủ động, “cá mập” và nhà đầu tư nhỏ lẻ trong nước. Thực tế, khối ngoại đã bán ròng ngay trong tuần nâng hạng, cho thấy dòng vốn ngoại sẽ đến dần dần và có chọn lọc, thay vì ồ ạt.

Do đó, nhà đầu tư cần tránh lao theo mua đuổi ở những thời điểm tăng nóng, và phải hiểu rằng nâng hạng chỉ là cơ hội dài hạn, không phải động lực tăng trưởng tức thì cho thị trường. Câu chuyện nâng hạng đã thay thế bằng yếu tố cơ bản, đặc biệt là mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý III sắp tới.

Kỳ vọng vào mùa báo cáo quý III

Nhiều công ty chứng khoán đưa ra dự báo tích cực cho các doanh nghiệp lớn trong quý III/2026. SSI Research dự báo 7 doanh nghiệp gồm HT1, PVT, HPG, MSN, VCB, VPB và DPR có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tốt. VCBS ước tính lợi nhuận trước thuế quý III của các ngân hàng như MBB đạt 8.794 tỷ đồng (+21%), VPB đạt 10.770 tỷ (+18%), CTG đạt 12.555 tỷ (+18%) và BID đạt 8.855 tỷ (+17%). Đặc biệt, VHM được dự báo doanh thu 59.330 tỷ đồng, tăng 261% và lợi nhuận sau thuế 15.230 tỷ đồng, tăng 243% nhờ bàn giao tại các dự án lớn.

Trong nhóm bất động sản khu công nghiệp, MBS dự báo tổng lợi nhuận ròng quý III của các doanh nghiệp theo dõi tăng khoảng 52%, với BCM, KBC, VGC tăng trưởng mạnh, trong khi IDC có thể giảm. Ở ngành logistics, GMD có thể đạt 587 tỷ đồng lợi nhuận ròng (+86%), PHP tăng 65% và VSC tăng 85%. Những con số này cho thấy thị trường sẽ chuyển trọng tâm từ câu chuyện nâng hạng sang khả năng kiếm tiền thực tế của doanh nghiệp.

Vai trò của các cổ phiếu trụ và sự xoay trục cần thiết

Thị trường vẫn đang phụ thuộc nặng nề vào hai cổ phiếu VIC và VHM. Phiên 22/9, VIC đóng góp gần 15 điểm, phiên 25/9, VHM đóng góp gần 7 điểm, cùng VIC và VPB làm điểm tựa. Tuy nhiên, sự phụ thuộc này khiến các nhịp hồi thiếu tính bền vững. Nếu không có sự xoay trục sang các cổ phiếu trụ khác, VN-Index sẽ tiếp tục giằng co quanh vùng 1.800 điểm thay vì bước vào sóng tăng mới.

Một số cổ phiếu từng kỳ vọng làm trụ đỡ lại diễn biến tiêu cực, như SSB giảm sàn hai phiên liên tiếp sau khi tăng trần ba phiên, hay VPB tăng hơn 4% trong phiên 25/9 nhờ tin SMBC muốn nâng tỷ lệ sở hữu lên 20%, nhưng vẫn chưa đạt giá trần. Nhà đầu tư đang chờ đợi những cổ phiếu mới đủ sức dẫn dắt, nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy rõ ứng viên tiềm năng, khiến thị trường tiếp tục đối mặt với khó khăn.

Tuần tới, mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý III sẽ chính thức khởi động, và có thể sẽ trở thành yếu tố quyết định hướng đi của thị trường, thay cho câu chuyện nâng hạng đã dần phai nhạt.