Nâng chuẩn người hành nghề chứng khoán: Bước trưởng thành tiếp theo của thị trường

Nâng chuẩn người hành nghề chứng khoán và định hình thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cột mốc lịch sử khi nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Trong lộ trình này, chất lượng nguồn nhân lực được xem là yếu tố cốt lõi để tăng tính cạnh tranh và thu hút dòng vốn nước ngoài.

Thông tư 135/2025 do Bộ Tài chính ban hành đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn về điều kiện cấp, quản lý và gia hạn chứng chỉ hành nghề. Người hành nghề buộc tham gia đào tạo liên tục và cập nhật kiến thức pháp luật cũng như đạo đức nghề nghiệp định kỳ.

Thông tư mới cũng phân định rõ phạm vi hoạt động của từng loại chứng chỉ và chấm dứt tình trạng kiêm nhiệm chồng chéo, nhằm giảm xung đột lợi ích và tăng tính minh bạch trên thị trường. Đây là bước đi mang tính nền tảng để Việt Nam nâng cấp khung quản trị và kết nối tốt hơn với các chuẩn đánh giá toàn cầu như MSCI và FTSE Russell.

Tại Mỹ, FINRA yêu cầu mọi nhân sự môi giới vượt qua các kỳ thi nghiêm ngặt và duy trì cơ sở dữ liệu vi phạm công khai (BrokerCheck) để nhà đầu tư tra cứu thông tin. Tại Singapore, MAS áp dụng Khung bố cáo người đại diện (RNF) và các tiêu chuẩn Fit and Proper cho người hành nghề chứng khoán và tư vấn tài chính, nhằm đảm bảo năng lực và tính liêm chính của nhân sự.

Tựu trung, việc siết chuẩn nhân sự không nhằm tạo rào cản mà là nền móng cho một thị trường lành mạnh. Nhà đầu tư được bảo vệ tốt hơn, dịch vụ tư vấn chất lượng cao và rủi ro pháp lý giảm thiểu. Các công ty chứng khoán giảm thiểu rủi ro vận hành và nâng cao uy tín, điều này có thể thu hút dòng vốn ngoại và nâng cao định giá cổ phiếu trên thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, chặng đường thực thi sẽ đi cùng áp lực ngắn hạn. Trong ngắn hạn sẽ có làn sóng thanh lọc tự nhiên với các môi giới yếu kém bị đào thải và chi phí đào tạo, tái cấu trúc tăng lên. Dù vậy, đây được xem là cái giá xứng đáng để thị trường chứng khoán Việt Nam trở nên chuyên nghiệp và hội nhập sâu hơn với các chuẩn quốc tế.

Những bước đi này diễn ra trong bối cảnh nhiều thảo luận về nâng hạng MSCI và tăng thanh khoản dài hạn. Việt Nam được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài và cải thiện vị thế cạnh tranh trên bảng xếp hạng quản trị rủi ro và quy mô vốn hóa.

Điểm nổi bật của Thông tư 135/2025

• Điều kiện cấp, quản lý và gia hạn chứng chỉ được quy định chặt chẽ hơn và yêu cầu tham gia đào tạo liên tục.
• Phân định rõ phạm vi hoạt động của từng loại chứng chỉ, giảm kiêm nhiệm và xung đột lợi ích.
• Yêu cầu duy trì năng lực chuyên môn và cập nhật đạo đức nghề nghiệp trong suốt quá trình hành nghề.
• Đồng bộ với chuẩn mực quản trị ở nước ngoài, tăng tính minh bạch và dễ tra cứu lịch sử vi phạm thông qua các cơ quan quản lý.