Thị trường ngân hàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn định giá mới khi thanh khoản hệ thống trở nên nhạy cảm hơn, chi phí vốn tăng và môi trường chính sách thận trọng với tăng trưởng tín dụng. Thị trường bắt đầu chú ý nhiều hơn tới chất lượng nguồn vốn và khả năng quản trị thanh khoản của từng ngân hàng. Quan điểm này phản ánh thực tế rằng vốn rẻ trước đây không còn đảm bảo lợi thế cạnh tranh như trước. Một ngân hàng có thể tăng trưởng tín dụng 20-25%, nhưng nếu chi phí huy động tăng nhanh hơn thì lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng.
Các đặc điểm lãi suất cũng cho thấy trạng thái khá bất thường. Trong điều kiện bình thường, đường cong lãi suất dốc lên theo kỳ hạn, nhưng lãi suất qua đêm tăng vượt xa các kỳ hạn còn lại cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn đang gia tăng. Đây không chỉ là một diễn biến kỹ thuật trên thị trường tiền tệ mà còn là tín hiệu cảnh báo về chi phí vốn cho ngân hàng.
Ông Lê Hoài Ân, CFA, cho rằng 2026 đánh dấu sự trở lại của các yếu tố nguồn vốn và thanh khoản ở vị trí trung tâm trong câu chuyện định giá ngành. Ông nhấn mạnh rằng ngân hàng có thể tăng trưởng tín dụng ở mức cao nhưng nếu chi phí huy động tăng nhanh hơn thu nhập, biên lợi nhuận sẽ chịu áp lực. Trong khi đó, những ngân hàng duy trì được nguồn vốn giá rẻ sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ ràng hơn trong bối cảnh hiện nay.
Các chỉ tiêu theo dõi như CASA, COF và sự phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng sẽ được thị trường đánh giá kỹ hơn. CASA không chỉ phản ánh tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn mà còn cho thấy khả năng giữ dòng tiền giao dịch và sự bền vững của hệ sinh thái khách hàng. Trong môi trường chi phí vốn tăng, CASA trở thành yếu tố quan trọng để bảo vệ NIM.
Những ngân hàng có CASA cao, quy mô khách hàng lớn và khả năng huy động vốn ổn định được dự báo sẽ duy trì biên lợi nhuận tốt hơn khi mặt bằng lãi suất biến động. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào huy động kỳ hạn dài hoặc phải cạnh tranh bằng lãi suất cao có thể đối mặt với áp lực chi phí vốn gia tăng. Thị trường đang chuyển từ ý tưởng “điểm sáng tăng trưởng tín dụng” sang câu chuyện duy trì chất lượng tăng trưởng trong điều kiện thanh khoản thắt chặt.
Các nhà đầu tư được khuyến nghị xem xét kỹ lưỡng nguồn vốn và quản trị thanh khoản của từng ngân hàng thay vì chỉ dựa trên tốc độ mở rộng cho vay. Đây không chỉ là câu chuyện riêng của cổ phiếu ngân hàng mà phản ánh chu kỳ mới của ngành tài chính. Thành công trong giai đoạn này sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng một cách hiệu quả khi điều kiện thị trường khó khăn hơn.
Những yếu tố trên sẽ quyết định diễn biến định giá của từng ngân hàng khi thị trường đối mặt với môi trường lãi suất biến động và thanh khoản thắt chặt. Nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi sát sao từng ngân hàng riêng lẻ, thay vì chỉ so sánh theo tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của toàn ngành. Câu chuyện thành công ở giai đoạn này là duy trì tăng trưởng hiệu quả khi điều kiện thị trường không còn dư thừa vốn.