“Sell in May” không còn đúng?

Sell in May còn đúng?

Theo thống kê của ĐTCK từ năm 2014 đến nay, tháng 5 ghi nhận tăng điểm ở 8 trên 12 năm, cho thấy tháng 5 có khả năng tăng điểm cao và không nên quá phụ thuộc vào quan điểm “Sell in May”.

Cửa tăng tháng 5 rộng mở

Từ dữ liệu lịch sử từ 2014 - 2025 cho thấy, tháng 4 thường là tháng giảm điểm. Tuy nhiên, năm nay tháng 3 đã giảm mạnh đến 11% nên tháng 4 trở nên tích cực hơn với VN-Index. Đến ngày 22/04, mức tăng của tháng 4 ở mức khoảng 9,5%, đây là một trong những mức tăng có thể coi là cao nhất trong lịch sử.

Ông Nguyễn Đức Việt, Trưởng phòng Kinh doanh Chứng khoán tại VPBank (VPBankS) phân tích, xét về xu hướng ngắn hạn, cần nhìn lại thống kê từ năm 2014 đến nay với 4 mốc thời điểm: tuần giao dịch cuối cùng của tháng 4, toàn bộ tháng 4, tuần đầu tiên của tháng 5 và toàn bộ tháng 5.

Do đó, xu hướng tuần giao dịch cuối cùng của tháng 4 (không tính tuần có 2 ngày giao dịch trong lễ) mang tính chất rất quan trọng vì nhà đầu tư có thể chốt lời, giảm margin và rút tiền ra khỏi thị trường.

“Nếu trong một tuần như vậy mà thị trường vẫn duy trì sắc xanh, điều đó cho thấy lực mua có thể cân bằng được lực bán. Khi đó, có cơ sở để kỳ vọng tuần giao dịch đầu tiên của tháng 5 sẽ tăng điểm và cả tháng 5 cũng có khả năng tăng”, ông Việt phân tích.

Với lo ngại về hiệu ứng “Sell in May”, theo ông Việt, thống kê từ năm 2014 đến nay, trong 12 tháng 5 được ghi nhận thì có tới 8 tháng tăng điểm. Điều này cho thấy khả năng tháng 5 vẫn là tháng tăng điểm là khá cao, và không nên quá phụ thuộc vào quan điểm “Sell in May”.

Còn từ thống kê trong 25 năm qua, ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Smart Invest (AAS) cho biết, có 63% thời gian thị trường thường giao dịch đi ngang với thanh khoản giảm trước kỳ nghỉ lễ một tuần, nhưng sau kỳ nghỉ, khoảng 60% trường hợp thị trường thường biến động rất mạnh, đặc biệt là ba ngày đầu.

Tuy nhiên, năm nay có yếu tố đan xen khi kỳ nghỉ bị ngắt quãng, nên diễn biến có thể thay đổi phần nào, áp lực bán hoặc hạ margin không lớn như các giai đoạn trước. Sau khoảng một tuần kể từ khi kết thúc kỳ nghỉ, thị trường thường ổn định trở lại.

“Sau khi nghỉ, thị trường giao dịch trở lại trong hai ngày, rồi lại tiếp tục nghỉ, nên hiệu ứng tâm lý bị gián đoạn, mức độ bấp bênh của thị trường có thể giảm phần nào. Trong 2 ngày giao dịch ngắt quãng trở lại, thanh khoản nhìn chung vẫn sẽ có xu hướng thu hẹp. Đây là lần đầu tiên có diễn biến này nên nhà đầu tư cần quan sát kỹ”, ông Khánh cho biết.

Ông Khánh quan sát rằng, tâm lý nhà đầu tư thời gian qua vẫn duy trì sự thận trọng. Những cổ phiếu được đánh giá tốt mới được mua thêm, trong khi phần còn lại ưu tiên tái cấu trúc danh mục. Với các cổ phiếu đã tăng cao và đạt kỳ vọng, nhà đầu tư cũng sẵn sàng bán ra.

Như vậy, thị trường không xuất hiện xu hướng mua vào bất chấp, mà là mua trong thận trọng. Dòng tiền được giải ngân từ từ, mua dần và mang tính chọn lọc theo từng mã. Khác với một số giai đoạn trước khi tâm lý lạc quan khiến nhà đầu tư mua trên diện rộng, hiện tại thị trường chưa ở trạng thái đó, mà chủ yếu là vừa giao dịch vừa quan sát.

Chiến lược mua mới

Theo ông Khánh, bản chất thị trường hiện đang ở trạng thái vừa xuất hiện một số tín hiệu tích cực, nhưng đồng thời vẫn tồn tại những rủi ro nhất định và đang nằm trong một chu kỳ thường có xu hướng điều chỉnh.

“Chu kỳ tháng 4 - tháng 5 năm nay có phần tích cực hơn so với các năm trước, tuy nhiên thị trường chưa ở trạng thái hưng phấn, khi rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu và khiến bức tranh chung duy trì ở mức thận trọng”, chuyên gia AAS nhận xét.

Trong đó, yếu tố vĩ mô không hẳn là xấu nhưng cũng chưa thực sự tích cực. Ngược lại, yếu tố vi mô cho thấy kết quả kinh doanh của doanh nghiệp có dấu hiệu khá ấn tượng, dù chưa phản ánh đầy đủ các tác động gián đoạn từ chiến tranh.

Vậy nên, thị trường đang chờ đợi đánh giá rõ hơn về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này trong quý II. Khi bức tranh trở nên rõ ràng hơn, hành động giải ngân và giao dịch có thể trở nên hưng phấn hơn. Ở thời điểm hiện tại, dòng tiền vận động theo hướng vừa giao dịch vừa quan sát: khi giá xuống thấp, lực mua xuất hiện, nhưng khi giá lên cao, lực cầu suy yếu. Điều này cho thấy thị trường có cầu ở vùng giá thấp nhưng thiếu cầu ở vùng giá cao. Khi tiếp cận các vùng kháng cự, đà tăng có xu hướng chậm lại, phản ánh việc nhà đầu tư chưa sẵn sàng mua bất chấp. Trong bối cảnh đó, thị trường nhiều khả năng vận động theo xu hướng “sideway up”, tăng dần với nhịp đi chậm.

Từ diễn biến này, chuyên gia cho rằng việc mua mới cần tập trung vào từng nhóm ngành và cổ phiếu cụ thể, dựa trên nền tảng cơ bản. Hiện tại là giai đoạn bước vào chu kỳ công bố kết quả kinh doanh và mùa đại hội cổ đông, do đó phản ứng của cổ phiếu theo các thông tin này sẽ trở nên rõ nét hơn, qua đó giúp nhà đầu tư nhận diện cách doanh nghiệp đang nhìn nhận triển vọng thị trường.

Nhà đầu tư cần nhìn vào bức tranh tổng thể của doanh nghiệp và tái đánh giá lại các cổ phiếu trong danh mục, với hai yếu tố chính là kết quả kinh doanh và phản ứng của thị trường đối với các câu chuyện doanh nghiệp đưa ra trong mùa đại hội cổ đông.

“Thị trường có thể phản ứng theo hướng tích cực, tiêu cực hoặc cổ phiếu đi ngang, qua đó có thể nhận diện cổ phiếu mạnh hay yếu”, ông Khánh nói.

Bên cạnh đó, yếu tố dòng tiền xoay tua cũng cần được lưu ý. Thị trường đang có hiện tượng “đánh cụt”, khi ngoài nhóm Vingroup, các nhóm khác thường chỉ tăng một phiên và sang phiên thứ hai đã điều chỉnh. Vì vậy, ông Khánh khuyến nghị hạn chế đua mua các cổ phiếu tăng trần theo nhịp xoay tua, do rủi ro điều chỉnh ngay sau đó là lớn.

Về chiến lược cụ thể, ông Khánh cho rằng nên tập trung vào mua nền. Những cổ phiếu có câu chuyện và có thể dự báo được kết quả kinh doanh tốt sẽ hiệu quả hơn khi thị trường bắt đầu dồn dòng tiền và quay vòng.

“Hiện các cổ phiếu có xu hướng tạo nền trong một khung giá, dao động khoảng 5%. Trước khi break nền, khối lượng thường đi trước, do đó cần quan sát và lọc ra những cổ phiếu có khối lượng bắt đầu bùng nổ so với mức bình thường, đưa vào danh sách theo dõi và quan sát dòng tiền. Khi dòng tiền xuất hiện, kết hợp với câu chuyện có thể dự báo, nhà đầu tư có thể mua trước. Khi cổ phiếu break rõ ràng, chỉ còn lại quyết định nắm giữ hoặc bán. Nếu đua mua tại điểm break trong bối cảnh hiện tại, hiệu quả không cao và rủi ro T+ vẫn hiện hữu, do cổ phiếu có xu hướng chững lại khi bị đua giá cao”, ông Khánh lưu ý.

Đối với nhà đầu tư vẫn lựa chọn chiến lược mua break, chuyên gia cho rằng không nhất thiết phải mua ngay trong phiên break mà có thể quan sát thêm hai đến ba phiên để xác nhận. Nếu cổ phiếu điều chỉnh và bắt đầu tạo nền mới nhưng vẫn thu hút được dòng tiền, khi đó mới tham gia.